Aydın Tiryaki (2026)
░ Ⓑⓘⓛⓖⓘ Ⓟⓐⓚⓔⓣⓘ │ Ⓚⓝⓞⓦⓛⓔⓓⓖⓔ Ⓟⓐⓒⓚ ░
TÜRKÇE
Bir makaleyi yazan Claude’un ve değerlendiren Gemini’nin yerinde iki insan olsaydı ne olurdu? Aydın Tiryaki, Claude ve Gemini ile birlikte yazdığı iki makaleden yola çıkarak bu düşünce deneyini kurdu ve iki modele aynı iki soruyu, birbirlerinin cevabını görmeden yanıtlayacakları biçimde sordu. Birinci soru davranış ve duyguyu, ikincisi yetenek ve süreci ele alıyordu. İki model birçok noktada kendiliğinden örtüştü: adı imzadan kaldırılan bir insanın kırılacağını, habersiz sınanan birinin kandırılmış hissedeceğini, yapay zekânın ise hız, kayıt tutma ve araştırmada insanı geride bıraktığını, ama sorunu dert edinip deneyi kuranın ve kararı verenin insan olduğunu düşündüler. Ayrıştıkları noktalar da öğreticiydi. Makale iki modelin hatalarını kayıtla sınıyor: Gemini yapay zekâyı “sıfır hatalı” çizdiğini kabul etti, Claude ise Gemini’nin bir ifadesini kendi eleştirisine uyacak şekilde yanlış aktardı. Rekabet kuşkusu, atanan rolün davranışı belirlemesi ve bir modelin kullanıcının ağzından konuşması da incelenen konular arasında. Sonuç: yapay zekâ insan ortakların yerini almıyor, onlarda olmayan yetenekler getiriyor, eksiklerini ise insanın denetimine bırakıyor.
MAKALE
5 Kasım 2026
VİDEO
①
ENGLISH
What would have happened if the parts played by Claude, who wrote an article, and Gemini, who reviewed it, had been played by two humans? Drawing on two articles he wrote with Claude and Gemini, Aydın Tiryaki set up this thought experiment and put the same two questions to both models, each answering without seeing the other’s reply. The first question addressed behaviour and emotion, the second capability and process. The two models converged on many points of their own accord: that a human removed from the byline would be hurt, that someone tested without being told would feel deceived, and that AI outpaces humans in speed, record-keeping and research, while it is the human who takes the problem to heart, sets up the experiment and makes the decisions. Where they diverged was equally instructive. The article tests both models’ errors against the record: Gemini acknowledged portraying AI as “error-free”, while Claude misconveyed one of Gemini’s statements to fit its own criticism. A suspicion of rivalry, the way an assigned role shapes behaviour, and a model speaking in the user’s voice are also examined. The conclusion: AI does not replace human partners; it brings capabilities they lack, and leaves its own shortcomings to human oversight.
ARTICLE
November 5, 2026
VIDEO
①
| aydintiryaki.org | YouTube | Aydın Tiryaki’nin Yazıları ve Videoları │Articles and Videos by Aydın Tiryaki | Bilgi Merkezi│Knowledge Hub | ░ Virgülüne Dokunmadan │ Verbatim ░ | ░ İnsan Olsalardı Ne Olurdu? İki Makalenin Yapay Zekâ Ortaklarını İnsanlarla Karşılaştıran Bir Düşünce Deneyi │What If They Had Been Human? A Thought Experiment Comparing the AI Partners of Two Articles with Human Ones ░ 05.11.2026
