Aydın Tiryaki (2026)

░ Ⓑⓘⓛⓖⓘ Ⓟⓐⓚⓔⓣⓘ │ Ⓚⓝⓞⓦⓛⓔⓓⓖⓔ Ⓟⓐⓒⓚ ░

---

TÜRKÇE

Aydın Tiryaki tarafından kaleme alınan “Yapay Zeka ve Ortak Değer Dengesi” başlıklı makale, yapay zeka modellerinin insanlığın kolektif bilimsel ve kültürel birikimiyle eğitildiğini, ancak üretilen katma değerin birkaç teknoloji devi tarafından tekelleştirilmesinin ciddi bir etik açmaz oluşturduğunu savunmaktadır. Bu adaletsizliği dengelemek adına, şirketlerin bireylere sembolik paylar dağıtmak yerine insanlık yararına olan projelere güçleri oranında doğrudan maddi ve altyapısal kaynak sağlaması önerilmektedir. Metinde bu felsefi yaklaşımı somutlaştırmak üzere, dünyayı tek başına kurtarma iddiası taşımayan fakat örnek birer vaka niteliğinde olan “Dilimin Ucunda”, “Bütün Adlar Doğru Söylensin” ve “Küresel Fikir Köprüsü Protokolü” adlı üç projeye yer verilmiştir. Son olarak; küresel egemenlik savaşları, algoritmik muhafazakarlık ve şirketlerin halkla ilişkiler (PR) suiistimalleri gibi pratik engelleri aşabilmek için, bağımsız hakem kurullarına dayalı dinamik bir “Hakkaniyet Anayasası”nın oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır.

MAKALE

21 Mayıs 2026

① Yapay Zeka ve Ortak Değer Dengesi: İnsanlığın Kolektif Mirasını Hakkaniyetle Yönetmek

VİDEO

①

---

ENGLISH

The article “Artificial Intelligence and the Balance of Common Value,” authored by Aydın Tiryaki, argues that while AI models are trained on humanity’s collective scientific and cultural heritage, the monopolization of this value by a few tech giants poses a major ethical dilemma. To achieve a sustainable institutional balance, it proposes that AI corporations should directly provide financial and infrastructural resources to human-centric projects rather than distributing symbolic individual payouts. To ground this philosophy, the author presents three concrete case studies without claiming they will single-handedly save the world: the “On the Tip of My Tongue” project for cognitive support, the “Let All Names Be Pronounced Correctly” project for cultural respect, and the “Global Idea Bridge Protocol” for intellectual democratization. Ultimately, to overcome structural obstacles like geopolitical sovereignty wars, algorithmic conservatism, and corporate window-dressing (PR), the text highlights the necessity of establishing independent referee boards and an evolving “Constitution of Equity”

ARTICLE

May 21, 2026

① Artificial Intelligence and the Balance of Common Value: Managing Humanity’s Collective Heritage Fairly

VIDEO

①

---

| aydintiryaki.org | YouTube | Aydın Tiryaki’nin Yazıları ve Videoları │Articles and Videos by Aydın Tiryaki | Bilgi Merkezi│Knowledge Hub  | ░ Virgülüne Dokunmadan │ Verbatim ░ | ░ Yapay Zeka ve Ortak Değer Dengesi │Artificial Intelligence and the Balance of Common Value ░ 21.05.2026

---