Aydın Tiryaki (2026)

Giriş: Sosyal Medyadan Doğan Bir Merak

Her şey, Facebook’ta karşıma çıkan sıradan bir kibrit bulmacasıyla başladı. Genellikle etkileşim ve tıklama almak üzerine kurgulanan, basit görünen bu sorulara çoğu zaman standart yanıtlar verilir. Ancak ben bu soru üzerinde biraz düşündüğümde, yorumlarda kimsenin bahsetmediği, alışılmışın dışında eksi sayılı bir sonuç (-993) buldum.

Bu farklı çözüm, aklımda bir kıvılcım yarattı: “Acaba günümüzün popüler yapay zeka modelleri, bu sıra dışı çözüme nasıl tepki verecek?” İşte bu soru, basit bir bulmacayı, adım adım ilerleyen zincirleme bir yapay zeka deneyine dönüştürdü.

Yöntem: Üç Yapay Zeka ve -993 Sınavı

Deneyin ilk aşamasında, bu soruyu ve bulduğum -993 sonucunu piyasadaki en bilinen üç yapay zeka modeline (Gemini, ChatGPT ve Claude) sundum. Amacım, sadece doğru sonucu bulup bulamadıklarını değil, insan tarafından üretilen farklı bir bakış açısını nasıl karşıladıklarını test etmekti.

Bu aşamada elde ettiğim gözlemler şunlardı:

• Gemini ve Claude: Sunduğum çözümü doğrudan kabul ettiler. Hatta bu farklı bakış açısını ve sonucu takdir ederek “güzel bir buluş” olarak nitelendirdiler.
• ChatGPT: İlk etapta sonucu kabul etmedi ve yanlış olduğunu belirtti. Ancak kibritlerin hangi hareketlerle yer değiştirdiğini tek tek ve detaylıca anlattıktan sonra ikna oldu ve sonucu onayladı.

Not: Burada önemli bir hakkaniyet notu düşmeliyim. Bu deney sırasında Gemini’nin üst düzey (Advanced) planını kullanırken, ChatGPT ve Claude’un ücretsiz (Free) sürümlerini kullandım. Buna rağmen ücretsiz versiyonların da süreçte oldukça başarılı bir performans sergilediğini belirtmek gerekir.

Beklenmedik Bir Yan Deney: “Düşünen Mod” Sürprizi

Süreç devam ederken, tamamen tesadüf eseri Gemini ile ilgili ilginç bir durum fark ettim. Yanlışlıkla açılan iki farklı oturum, plansız bir karşılaştırma yapmama olanak tanıdı.

• İlk oturumda (Thinking/Düşünen Mod), model benim bulduğum -993 sonucunu (ve benim elediğim diğer olasılıkları) kendi başına bulmayı başardı.
• İkinci oturumda (Pro Mod) ise süreç daha farklı işledi ve benim müdahalem gerekti.

Bu durum, aynı yapay zekanın farklı modları arasındaki kapasite farkını gösteren spontane bir yan deney olarak kayıtlara geçti ve ana deneyden ayrı bir veri olarak kenara not edildi.

İlk Çıktılar: Öz-Değerlendirme Makaleleri

Diyalogların ardından her üç modele de şu görevi verdim: “Benimle yaşadığın bu süreci, verdiğin tepkileri ve benim müdahalelerimi anlatan bir makale yaz.”

Bu talep sonucunda:

1. Her yapay zeka kendi deneyimini anlatan birer Türkçe makale yazdı.
2. Ardından bu makalelerin birer de İngilizce versiyonunu hazırladılar.

Elimizde şu an, deneyin ilk fazını belgeleyen toplam 6 adet makale (3 Türkçe, 3 İngilizce) bulunmaktadır.

Gelecek Planlaması: Çapraz Okuma ve Zincirleme Değerlendirme

Şu anda deneyin tam ortasındayız. Bundan sonraki yol haritası ise şu şekilde işleyecektir:

1. Havuz Oluşturma: Elde edilen 6 makale, tek bir web sayfasında toplanacak ve hepsine erişim sağlayan linkler oluşturulacak.
2. Çapraz Değerlendirme: Bu linkler, tekrar üç yapay zeka modeliyle paylaşılacak. Onlardan sadece kendi yazdıklarını değil, rakiplerinin yazdığı süreçleri de okumaları ve tüm bu “deney sürecini” bütüncül olarak değerlendirmeleri istenecek.
3. İkinci Faz Makaleler: Bu değerlendirmeler sonucunda, her modelden yine Türkçe ve İngilizce olmak üzere yeni analiz yazıları alınacak.
4. Final: Doğal Zekanın Son Sözü: Tüm bu yapay zeka raporları, çapraz okumalar ve analizler tamamlandığında, sürecin en başına dönerek bir “Doğal Zeka” olarak ben devreye gireceğim.

Sonuç olarak; yapay zekaların ürettiği tüm bu verileri süzgeçten geçirerek, insan zekasının rehberliğinde nihai bir değerlendirme makalesi ile bu zincirleme deneyi noktalayacağım.

Bu deney, sadece bir kibrit bulmacasını çözmek değil; yapay zekanın “anlama”, “ikna olma” ve “birbirini değerlendirme” kapasitesini ölçen canlı bir laboratuvar çalışmasıdır.

---

Yöntem ve Araçlar Üzerine Bir Not: Bu çalışmadaki tüm gözlem, fikir ve çözüm önerileri bizzat yazara aittir. Yapay zeka ise tamamen yazarın soruları, talepleri ve yönlendirmeleri doğrultusunda ilgili konuların araştırılması ve derlenmesinde bir bilgi kaynağı olarak kullanılmış; ayrıca metnin oluşturulması sürecinde yazım asistanlığı desteği sağlamıştır.