Aydın Tiryaki (2026)

Türkiye’nin nüfus istatistikleri, Cumhuriyetin ilk yıllarından 2000 yılına kadar “genel nüfus sayımları” (memurların evleri dolaşarak sayım yapması) ile belirlenmiş, 2007 yılından itibaren ise modern “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi”ne (ADNKS) geçilmiştir. Aşağıdaki çalışmada, her iki döneme ait veriler, artış hızları ve açıklanma takvimleri derlenmiştir.

1. Geleneksel Genel Nüfus Sayımları (1927 – 2000)

Cumhuriyet tarihinin ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. 1935’ten 1990 yılına kadar sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda düzenli olarak yapılan sayımlar, 1990’dan sonra 2000 yılında son kez uygulanmıştır.

Sayım Yılı	Toplam Nüfus	İki Sayım Arasındaki Artış	Yıllık Artış Hızı (Binde ‰)
1927	13.648.270	–	–
1935	16.158.018	2.509.748	21,1
1940	17.820.950	1.662.932	19,6
1945	18.790.174	969.224	10,6
1950	20.947.188	2.157.014	21,7
1955	24.064.763	3.117.575	27,7
1960	27.754.820	3.690.057	28,5
1965	31.391.421	3.636.601	24,6
1970	35.605.176	4.213.755	25,2
1975	40.347.719	4.742.543	25,0
1980	44.736.957	4.389.238	20,7
1985	50.664.458	5.927.501	24,9
1990	56.473.035	5.808.577	21,7
2000	67.803.927	11.330.892	18,3

2. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Verileri (2007 – 2024)

2007 yılında geçilen yeni sistemle birlikte nüfus artık sayım memurları tarafından değil, elektronik veri tabanları üzerinden yıllık olarak takip edilmektedir. Tablodaki 2007 yılı verileri, 2000 yılındaki son sayım ile 2007 arasındaki geçiş döneminin yıllık ortalamasını yansıtmaktadır.

Veri Yılı	Toplam Nüfus	Yıllık Artış (Kişi)	Yıllık Artış Hızı (Binde ‰)
2007	70.586.256	(Ort. +397.476)	(Ort. 5,8)
2008	71.517.100	+930.844	13,1
2009	72.561.312	+1.044.212	14,5
2010	73.722.988	+1.161.676	15,9
2011	74.724.269	+1.001.281	13,5
2012	75.627.384	+903.115	12,0
2013	76.667.864	+1.040.480	13,7
2014	77.695.904	+1.028.040	13,3
2015	78.741.053	+1.045.149	13,4
2016	79.814.871	+1.073.818	13,5
2017	80.810.525	+995.654	12,4
2018	82.003.882	+1.193.357	14,7
2019	83.154.997	+1.151.115	13,9
2020	83.614.362	+459.365	5,5
2021	84.680.273	+1.065.911	12,7
2022	85.279.553	+599.280	7,1
2023	85.372.377	+92.824	1,1
2024	85.664.944	+292.567	3,4

3. ADNKS Verilerinin Açıklanma Tarihleri

ADNKS sonuçlarının kamuoyuna duyurulduğu tarihler incelendiğinde, son yıllarda Şubat ayının ilk haftasında bir yoğunlaşma olduğu, ancak 2025 yılı verisi için tarihin ötelendiği görülmektedir.

Veri Yılı	Açıklanma Tarihi	Gün
2007	21 Ocak 2008	Pazartesi
2008	26 Ocak 2009	Pazartesi
2009	25 Ocak 2010	Pazartesi
2010	28 Ocak 2011	Cuma
2011	27 Ocak 2012	Cuma
2012	28 Ocak 2013	Pazartesi
2013	29 Ocak 2014	Çarşamba
2014	28 Ocak 2015	Çarşamba
2015	28 Ocak 2016	Perşembe
2016	31 Ocak 2017	Salı
2017	1 Şubat 2018	Perşembe
2018	1 Şubat 2019	Cuma
2019	4 Şubat 2020	Salı
2020	4 Şubat 2021	Perşembe
2021	4 Şubat 2022	Cuma
2022	6 Şubat 2023	Pazartesi
2023	6 Şubat 2024	Salı
2024	6 Şubat 2025	Perşembe
2025	9 Şubat 2026	Pazartesi

4. Nüfus Hareketlerini Etkileyen Önemli Dönemeçler

Yakın tarihimizde nüfus artış hızında görülen dalgalanmaların arkasında yatan temel olaylar şunlardır:

• 2007 (Gerçek Nüfusla Yüzleşme): 2000 yılında 67,8 milyon olan nüfusun, 2007’de 70,5 milyon çıkmasıyla oluşan düşük ortalama artış hızı; geçmişteki “sokağa çıkma yasaklı” manuel sayımlardaki manipülasyonların sona ermesinden kaynaklanmıştır. Eski sistemde yerel yönetimler, bütçeden daha fazla pay alabilmek adına nüfuslarını olduğundan yüksek gösterme (hayali nüfus) eğilimindeydi. ADNKS ile birlikte bu sanal kalabalıklar temizlenmiş ve gerçek sayılara ulaşılmıştır.
• 2016 Sonrası (Beyin Göçü): 15 Temmuz süreci ve sonrasında yaşanan gelişmeler, özellikle eğitimli nüfusun yurt dışına göç etme eğilimini artırarak nüfus artış hızını dolaylı yoldan etkilemiştir.
• 2020 – 2021 (COVID-19 Pandemisi): Küresel salgın nedeniyle artan ölüm oranları, duran dış göç ve ertelenen evlilik/çocuk planları, 2020 yılında nüfus artış hızının binde 5,5’e düşmesine neden olmuştur.
• 2022 (Rusya-Ukrayna Savaşı): Savaştan kaçanların Türkiye’den ikamet izni alması, o yılki nüfus artışında geçici ve suni bir yükseliş yaratmıştır.
• 2023 (Deprem ve Ekonomik Kriz): 6 Şubat depremlerindeki can kayıpları ve yoğunlaşan ekonomik kriz nedeniyle yabancı nüfusun ülkeden ayrılması, nüfus artışını binde 1,1 ile Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine çekmiştir.

9 Şubat 2026 Pazartesi günü TÜİK yeni nüfusu açıklayacak. Bu açıklanan nüfus Cumhuriyet tarihinde ilk kez azalan nüfus olabilir mi?

2007’den bu yana açıklamanın ilk kez bu kadar geç olmasının nedeni ne olabilir?

---

Yöntem ve Araçlar Üzerine Bir Not: Bu çalışmadaki tüm gözlem, fikir ve çözüm önerileri bizzat yazara aittir. Yapay zeka ise tamamen yazarın soruları, talepleri ve yönlendirmeleri doğrultusunda ilgili konuların araştırılması ve derlenmesinde bir bilgi kaynağı olarak kullanılmış; ayrıca metnin oluşturulması sürecinde yazım asistanlığı desteği sağlamıştır.