Aydın Tiryaki (2025)

░ Ⓑⓘⓛⓖⓘ Ⓟⓐⓚⓔⓣⓘ │ Ⓚⓝⓞⓦⓛⓔⓓⓖⓔ Ⓟⓐⓒⓚ ░

---

TÜRKÇE

Bu makale, Vivaldi’nin Dört Mevsim eserinin bir okul konserindeki amatör icrasının dijital platformlarca telif gerekçesiyle engellenmesi örneğinden yola çıkarak, mevcut telif algoritmalarının yetersizliğini ve “Dijital Feodalizm”i eleştirmektedir. Yazıda, ses dalgalarını eşleştiren “Taş Devri” teknolojileri yerine, bağlamı anlayan yapay zeka sistemlerine geçilmesi gerektiği savunulmaktadır. Çözüm olarak; Beste (%50), Söz (%20), İcra (%20) ve Teknik Katkı (%10) şeklinde ayrıştırılan “Bileşen Bazlı Gelir Modeli” önerilmekte; kamu malı eserlerin gelirlerinin ise “Kültürel Miras Fonu”na aktarılarak sanatın kendi ekosistemini beslemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, esere katkı sunan herkesin adının yer aldığı şeffaf bir “Dijital Künye” sistemi ile sanatın gerçek bir cumhuriyete dönüşmesi hedeflenmektedir.

MAKALE

21 Aralık 2025

① DİJİTAL ÇAĞDA SANATIN PRANGALARI: Algoritmik Feodalizmden Kültürel Rönesans’a

VİDEO

①

---

ENGLISH

This article critiques the inadequacies of current copyright algorithms and the rise of “Digital Feudalism,” illustrating the issue with an incident where an amateur school performance of Vivaldi’s The Four Seasons was blocked by digital platforms. It argues for replacing “Stone Age” waveform-matching technologies with context-aware AI systems. As a solution, the author proposes a “Component-Based Revenue Model” distributing revenue among Composition (50%), Lyrics (20%), Performance (20%), and Technical Contribution (10%). The piece emphasizes that revenue from public domain works should flow into a “Global Cultural Heritage Fund” to sustain the artistic ecosystem. Furthermore, it calls for a transparent “Digital Pedigree” system to credit every contributor, aiming to transform the digital landscape into a true Republic of Art.

ARTICLE

December 21, 2025

① THE SHACKLES OF ART IN THE DIGITAL AGE: From Algorithmic Feudalism to a Cultural Renaissance

VIDEO

①