Aydın Tiryaki ve Gemini AI (2026)
Futbolun en çok tartışılan, ancak geometrisi en net olan kuralı ofsayttır (IFAB Kural 11). Oyunun taktiksel derinliğini belirleyen bu kural, temel olarak hücum oyuncularının rakip kale önünde beklemesini önlemek ve oyunu bir alana sıkıştırmak yerine sahaya yaymak amacıyla uygulanır.
İşte ofsayt kuralının teknik analizi ve uygulama detayları:
1. Ofsayt Pozisyonu Nedir?
Bir oyuncunun ofsayt “pozisyonunda” olması tek başına bir kural ihlali değildir. İhlal olması için aktif eylem gerekir. Bir oyuncu şu üç şart aynı anda gerçekleştiğinde ofsayt pozisyonundadır:
- Yarı Saha: Oyuncu rakip yarı sahada ise,
- Topun Konumu: Oyuncu toptan rakip kale çizgisine daha yakınsa,
- Rakip Oyuncular: Oyuncu, sondan ikinci rakip oyuncudan (genellikle kaleci + bir savunmacı) kale çizgisine daha yakınsa.
Önemli Not: Ofsayt tespitinde oyuncunun el ve kolları dikkate alınmaz. Kafa, gövde veya ayakların herhangi bir bölümünün önde olması yeterlidir. Çünkü bu uzuvlarla gol atılabilir.
2. İhlalin Gerçekleşmesi (Aktif Ofsayt)
Ofsayt pozisyonundaki bir oyuncu, takım arkadaşı topa dokunduğu veya oynadığı anda şu üç eylemden birini yaparsa cezalandırılır:
- Oyuna Müdahale: Takım arkadaşından gelen topla oynaması veya topa dokunması.
- Rakibe Müdahale:
- Rakibin görüş açısını net bir şekilde kapatarak topu görmesini engellemek.
- Top için rakibiyle mücadeleye girmek.
- Yakın eylemleriyle rakibin topla oynama yeteneğini açıkça etkilemek.
- Avantaj Elde Etmek: Direkten, üst direkten veya bir rakipten seken/dönen topla oynamak (eğer ilk pas anında ofsayt pozisyonundaysa).
3. Pasif Ofsayt Kavramı
Bir oyuncu ofsayt pozisyonunda bulunsa bile, eğer oyunun akışına karışmıyorsa (topa dokunmuyor ve rakibi etkilemiyorsa) oyun devam eder. Buna halk arasında “pasif ofsayt” denir.
Örnek: Hücum oyuncusu ofsayt pozisyonunda beklerken, takım arkadaşı topu ters kanattaki ofsaytta olmayan başka bir arkadaşına atarsa, ofsayttaki oyuncu cezalandırılmaz.
4. Savunmadan Seken Toplar (Deliberate Play)
Ofsayt yorumunda en kritik noktalardan biri savunma oyuncusunun niyetidir:
- Bilerek Oynama: Eğer savunma oyuncusu topu bilerek uzaklaştırmaya çalışır ancak hata yapıp topu ofsayttaki rakibe atarsa, ofsayt bozulur. Oyun devam eder.
- Çarpma/Sekme: Eğer top savunma oyuncusuna sadece çarpıp yön değiştirirse (kurtarış dahil), ofsayt devam eder.
5. Ofsaytın Olmadığı İstisnai Durumlar
Bir oyuncu ofsayt pozisyonunda olsa dahi, aşağıdaki durumlarda topu doğrudan alırsa ofsayt kararı verilmez:
- Kale vuruşu (Aut atışı),
- Taç atışı,
- Köşe vuruşu (Korner).
6. Teknoloji ve Ölçüm
Günümüzde “Yarı Otomatik Ofsayt Sistemi” (SAOT) ve VAR teknolojisi ile ofsayt, milimetrik hassasiyetle ölçülmektedir. İnsan gözünün yakalayamayacağı omuz veya ayak ucu farkları, 3 boyutlu modellemelerle tespit edilip oyunun adil yönetilmesi sağlanmaktadır.
Aydın Tiryaki 