Aydın Tiryaki ve Gemini AI (2026)
Futbol oyun kuralları (IFAB), oyunun akışını yönetirken genellikle “gri alanlara” yer bırakmayacak şekilde tasarlanmıştır. Ancak bazı anlar vardır ki, saniyelerle ölçülen farklar bir takımın sahada 10 kişi kalmasına ya da 11 kişiyle devam etmesine neden olabilir. Bu anların en kritiği, oyuncu değişikliği sürecidir.
Bu analizde, oyuncu değişikliği tabelası yandıktan sonra ancak işlem tamamlanmadan önce görülen kırmızı kartların, iki farklı senaryoda takıma olan etkisini inceleyeceğiz.
Temel Kural: Değişiklik Ne Zaman Tamamlanır?
Tüm senaryoların çözüm noktası IFAB Kural 3’te gizlidir:
“Oyuncu değişikliği, yedek oyuncunun sahaya girmesiyle tamamlanır.”
Bu cümle, sahadaki oyuncu ile yedek oyuncu arasındaki statü geçişinin “Tabela” ile değil, “Taç Çizgisi” (Touchline) ile belirlendiğini gösterir.
Vaka 1: Sahadan Çıkmakta Olan Oyuncunun Durumu
Senaryo: Oyuncu değişikliği için tabela kalkar. Sahadaki oyuncu kenara doğru yürümeye başlar. Henüz çizgiyi geçip dışarı çıkmamışken (veya tam çizgi üzerindeyken), hakeme veya rakibe yaptığı bir hareket nedeniyle ikinci sarı karttan kırmızı kart görür.
Analiz:
Yedek oyuncu henüz sahaya ayak basmadığı için, değişiklik işlemi tamamlanmamıştır. Çıkmakta olan oyuncu, teknik olarak hâlâ “sahadaki aktif oyuncu” statüsündedir.
Sonuç:
- Oyuncu ihraç edilir (Kırmızı Kart).
- Takım 10 kişi kalır.
- Kenarda bekleyen yedek oyuncu oyuna giremez.
- Oyuncu değişikliği gerçekleşmediği için değişiklik hakkı eksilmez (ancak eksik oynandığı için pratikte bir anlamı kalmaz).
Vaka 2: Oyuna Girmek Üzere Olan Oyuncunun Durumu
Senaryo: Tabela kalkmış, girmek üzere olan yedek oyuncu kenar çizgisinde hazırdır. Ancak henüz sahaya adımını atmamışken, kulübedeki veya kenardaki bir ihlali nedeniyle kırmızı kart görür.
Analiz:
Oyuncu çizgiden içeri girmediği sürece, statüsü hâlâ **”Yedek Oyuncu”**dur. Oyunun aktif bir parçası değildir. Futbol kuralları, henüz oyuna dahil olmamış birinin hatası yüzünden sahadaki takımın (sayısal olarak) cezalandırılmasını engeller.
Sonuç:
- Yedek oyuncu ihraç edilir ve kulübeyi/sahayı terk eder.
- Takım sahada 11 kişiyle devam eder.
- Teknik direktör, oyundan çıkacak oyuncuyu sahada tutabilir veya kırmızı kart gören yedek yerine kulübeden başka bir yedeği oyuna sürebilir.
- Oyuncu değişikliği hakkı yanmaz.
Özet Karşılaştırma Tablosu
Futboldaki bu kritik ayrımı bir matris ile özetleyebiliriz:
| Durum | Kartı Gören Kişi | Statüsü | Takım Eksilir mi? |
| Giren Oyuncu Sahaya Girmeden Önce | Çıkan Oyuncu | Aktif Oyuncu | EVET (10 Kişi) |
| Giren Oyuncu Sahaya Girmeden Önce | Giren (Yedek) Oyuncu | Yedek | HAYIR (11 Kişi) |
Son Söz
Futbol, çizgilerin oyunudur. Topun çizgiyi geçip geçmediği golü belirlediği gibi, oyuncunun çizgiyi geçip geçmediği de takımın kaderini belirler. Oyuncu değişikliği tabelası sadece bir “niyet beyanıdır”; hukuksal işlem ise kramponların çimlere bastığı o andır.
Aydın Tiryaki 