Aydın Tiryaki (2026)
Futbolun en büyük çelişkisi, bir yanda stadyuma girmek için can atan binlerce taraftarın “kontenjan” engeline takılması, diğer yanda ise ev sahibi tribünlerinin boş kalmasıdır. Bu durum, sadece yerel liglerde değil; Avrupa Şampiyonası, Uluslar Ligi veya devlerin karşılaştığı hazırlık maçlarında da kronik bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Çözüm; stadyumu statik bir kota yerine, dinamik bir pazar alanı olarak gören “Aday Seyirci” sistemidir.
1. “Seyretme Hakkı” ve Kullanım Önceliği
Önerilen sistemde ev sahibi tarafın önceliği bir “haktır” ama bu hak “sonsuz ve atıl” değildir. Bir İtalya – İspanya maçında, İtalyan taraftarlar kendi tribünlerini doldurmuyorsa, bu koltukların boş kalması futbolun marka değerine ihanettir. Eğer ev sahibi taraf biletini belirlenen sürede almıyorsa, o koltuk futbolu izlemek isteyen ve bedelini ödemeye hazır olan “aday seyirciye” yani rakip takım taraftarına açılmalıdır.
2. Evrensel Bir Örnek: Uluslararası Maçlar
Gurbetçi yurttaşlarımızın yoğun olduğu Almanya veya Hollanda’daki Türk milli takımı/kulüp maçlarında ya da iki dev futbol ülkesinin (Örn: İtalya-İspanya) tarafsız veya deplasmanlı maçlarında şu gerçekle karşılaşılır: Bir tarafın talebi, fiziksel sınırların çok üzerindedir.
- Talep Odaklı Paylaşım: Eğer İspanyol taraftarlar maça gitmek için daha büyük bir irade gösteriyorsa, İtalyan tribünlerinin boş kalması yerine İspanyollarla dolması sağlanmalıdır.
- Rekabetçi Motivasyon: Bu sistem ev sahibi taraftar için de bir uyarıcıdır. Tribün üstünlüğünü rakibine kaptırmak istemeyen taraf, daha hızlı organize olacak ve stadyuma gelecektir. Gelmiyorsa, tribünün dolması futbolun ruhu ve ekonomisi gereğidir.
3. Dinamik Blok Yönetimi ve “Geri Dönüşü Olmayan” Süre
Sistemin teknik işleyişi, dijital biletleme altyapısına entegre edilmiş bir zaman kurgusuna dayanır:
- Eşik Süresi (Örn: Maçtan 36-24 Saat Önce): Maçın başlamasına belirli bir süre kalana kadar ev sahibi kendi bloklarını doldurmakla yükümlüdür.
- Aday Seyirci Aktivasyonu: Süre dolduğu an, satılmayan tüm bloklar “aday seyirci” listesinde bekleyen rakip taraftarlara otomatik olarak tanımlanır. Bu noktadan sonra ev sahibi taraftar için bilet alma hakkı kapanır; koltuk, o koltuğu gerçekten dolduracak olan tarafa geçer.
4. Kazan-Kazan: Ekonomik, Sosyal ve Sportif Verimlilik
Bu model, stadyumu bir “kamu kaynağı” olarak görür ve her koltuğun dolmasını hedefler:
- Maksimum Hasılat: Kulüpler veya federasyonlar, stadın boş kalmasından doğacak maddi zarardan kurtulur. Bilet gelirleri her zaman maksimize edilir.
- Görsel Kalite ve Heyecan: Televizyon ekranlarında boş beton yığınları yerine, kimin desteklediğine bakılmaksızın coşkulu ve tıklım tıklım dolu tribünler izlenir.
- Futbolcu Motivasyonu: Profesyonel oyuncular için 70.000 kişinin (rakip de olsa) yarattığı atmosfer, 5.000 kişinin yarattığı sessizlikten çok daha geliştiricidir.
Sonuç
Futbol, tribünde oturacak seyircisi olduğu sürece yaşayan ve değer üreten bir organizmadır. “Ben doldurmuyorum, başkası da doldurmasın” anlayışı, modern spor yönetiminde yeri olmayan, verimsiz bir yaklaşımdır. Dinamik Kontenjan Modeli, stadyumların kapılarını futbolu gerçekten seyretmek isteyen tüm yurttaşlara açarak, hem futbol ekonomisini güçlendirecek hem de stadyum atmosferini evrensel bir şölene dönüştürecektir.
Aydın Tiryaki
Ankara, 17 Ocak 2026
Aydın Tiryaki 