Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Şubat 2017)

Rektörlük binasının ana kapısından girip sağ tarafta Halkla İlişkiler’e dönünce koridorun sonunda küçük bir odada ODTÜ’nün yakın tarihinin görsel tanıkları vardır: ODTÜ’nün fotoğrafları ve videoları.

Fotoğraflar, dijital çekimlerin başlandığı 2004 yılına kadar çoğunlukla negatif filmlere çekilirdi. 1990 yılından itibaren negatifler yıllara göre düzenli bir şekilde arşivlenip çekmecelerde sıralanmış. Kimi fotoğrafların baskısı yapılmış, onlar da ayrıca arşivlenmiş. O negatif zarflarından birini elimize aldığımızda üzerinde “8-1-1996: ODTÜlü için Turan Baskan’la söyleşi” notunu görüyoruz.

Negatiflerin zamanla kimyasal olarak bozulma tehlikesi olduğu için son zamanlarda dijitalleştiriliyor. Bir negatif tarayıcı gün boyunca bu iş için çalışıyor. Negatif taranıp monitöre düştüğünde ODTÜ tarihinden bir gün günümüze taşınıyor.

Videolar 2008 yılına kadar önce VHS kasetlere daha sonra da mini DV kasetlere kaydedilmiş. Son yıllarda da dijital kameralarla kayıt başlamış. Çekmecelerdeki yılları yazan etiketler dijital kaydın başladığı zaman kesilmiş.

Kasetlerdeki videoların da zamanla bozulmaya karşı dijital formata çevrilmesi gerekiyordu. Bunun için gerekli çalışmalar yapılmış 90’lı ve 2000’lerin başındaki yıllarda kaydedilen görüntüler hem daha güvenli saklanabileceği hem de daha kolay erişilebileceği formata çevrilip dijital ortamda saklanmaya başlanmış.

Çekmecelerin arasındaki rafta 80li yılları yaşayanların çok iyi tanıdığı bir VHS ve bir BetaMax video gösterici duruyor. Artık bu cihazlar kayıt için olmasa da, eski kasetleri izlemek için gerekiyor. Bir kasetin üzerinde “Anaokulu şenlikleri 23 Nisan 1991” yazıyor. O videodakiler şimdi otuz yaşlarına merdiven dayamışlardır. Bir başka kasetin üzerinde “Turan Baskan’ın Cenaze Töreni 13-11-1997” yazıyor. ODTÜ tarihinden önemli bir adın ODTÜ’deki son anları…

Dolapları açtığımızda zamanında fotoğraf çekilen ve video kaydı yapılan değişik boylarda kameralar çantalarında duruyor. Çantaları açtığımızda orada küçük bir müze olduğunu düşünüyoruz.

1990’dan buyana fotoğrafları çeken Talat Doğan ve videoları çeken Turgut Polatel eski yıllarda kullandıkları kameralarla poz veriyorlar ve bir dijital kamera onları kaydediyor. Değişimin fotoğrafı çekiliyor o anda…

Fotoğraflar (Mart 2017): Aydın Tiryaki (ChE’81)