Aydın Tiryaki (ChE’81)
ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Mayıs 2011)
ODTÜ’nün çevresini dolanan araba yolunda Stadyumun üst tarafından geçip, Kimya Mühendisliğine dönmeyip, dümdüz Yalıncak tarafına doğru giderseniz sağ tarafta dışları çıplak tuğla binalar göreceksiniz. Bu binalardan biri Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi Laboratuvarıdır ya da yaygın olarak bilinen adıyla Kıyı ve Liman Mühendisliği Laboratuvarıdır.
Yetmiş sonlarında ODTÜ’de öğrenciyken bir arkadaşımın “ilginç bir laboratuvar” tanımıyla içeri girdiğimizde gördüklerimden aklımda kalan uçsuz bucaksız, içinde dalgalı suların dolu olduğu havuzların olduğu bir yerdi. 30 yıldan uzun bir süre geçtikten sonra Ayşen Ergin Hocamıza gittiğimde yıllar önce belleğime çizilmiş görüntüler, o zaman gözümde büyüttüğüm kadar uçsuz bucaksız olmasa da oldukça büyük bir alan olarak karşımdaydı. Hocamız “ODTÜlü olmak” çalışmasını anlatırken ben de ODTÜlü olmanın böyle birşey olduğunu düşünüyordum.
Ofislerin olduğu taraftaki tahta merdivenlerden çıkılan platformdan laboratuvara bakınca ortada bir kontrol odası ve 4 köşede farklı boyutlarda havuzlar görünüyor. Bu havuzlarda dalgalar oluşturmak için kurulmuş sistemler kimi havuzlarda hafif çalkantılar, kimi havuzlarda büyük dalgalar oluşturuyor. Dalgaların üzerinde köpükler olsa, sanki Karadeniz’in hırçın dalgaları gibi görünecek.
Model havuzların içinde betondan sahiller ve limanlar oluşturulmuş. Hemen yanındaki beton rıhtımdan bakınca açık denizde dalgalar varken limanın içi sütliman görünüyor. Laboratuvar binasının en üstünde dört tarafı bir sıra dolanan camlardan gelen günışığı dalgaların üzerinde denizdeki akşam güneşi gibi yansıyor.
5 Nisan 2011 günü laboratuvarın fotoğrafların çekerken laboratuvarı yaşatan herkes geldi. Hocamızın neden o saatte çağırdığını o zaman anladım. O konuda ders alan öğrenciler ders arasında gelip rıhtıma sıralandılar. Hocalar, asistanlar, teknisyenler de onlara katıldı. Havuzlarda canlı dalgalar ve o dalgaları araştıranlar oradalardı. Onlar laboratuvarın girişindeki bir çerçevede yeralan Deniz Ağacı’nın yaşayan gövde ve dallarıydı.
Laboratuvarı izlememi sağlayan Prof. Dr. Ayşen Ergin hocamıza çok teşekkür ediyorum.
Fotoğraflar (Nisan 2011): Aydın Tiryaki (ChE’1981)
Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi Laboratuvarı 3000 m2 kapalı alanı ve eğitim ve araştırma için 1000 m2 açık alana sahiptir. Düzenli ve düzensiz dalgalar ile çeşitli kıyı sorunları ilişkin model çalışmaları için uygun araçlara sahiptir. Laboratuvarda 2 ve 3 boyutlu limaniçi çalkantı, kıyı yapıları denge ve sedimantasyon konularındaki deneyler için iki model havuzu ve iki dalga su kanalı vardır. Birinci Dalga kanalı 6.2 m genişliğinde, 22.8 m uzunluğunda ve 45 cm derinliğindedir. Birinci havuz 33.1 m, uzunluğunda, 19.5 m genişliğinde ve 45 cm derinliğinde olup, ikinci havuz 22.6 m uzunluğunda, 16.1 m genişliğinde ve 45 cm derinliğindedir.
2025 NOTU
Yöntem ve Araçlar Üzerine Bir Not: Bu çalışma bütünüyle yazar tarafından kaleme alınmış olup; hazırlık, araştırma ve yazım aşamalarının hiçbirinde yapay zeka desteğine başvurulmamıştır.
Aydın Tiryaki 