Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Aralık 2008)

Eymir’de ağaçların arasındaki bir çeşmenin varlığından 2006’da gelen e-posta ile haberim olmuştu (1). O zamandan buyana Eymir’e her gittiğimde bu çeşmeyi bulmaya çalışmış ancak bulamamıştım. Geçen ay Eymir’e yaptığımız bir fotoğraf gezisi sırasında görevlilerden yerini öğrenmeye çalıştım. Orada yeni çalışmaya başlamışlardı ve böyle bir çeşmenin varlığından haberleri yoktu.  Daha önce konuştuğumuz zamanlardan aklımda kalan bilgiyle ağaçların arasına daldım. Her an karşıma çıkabilecek köpekler için de önlemimi yerden bulduğum bir kuru dalla aldıktan sonra ağaçların arasında yürümeye başladım. Daha önce bir fotoğrafta gördüğüm şeklin gerçeğini uzaktan gördüğümde heyecanlandım. Yaklaştığımda çok iyi durumda olmadığını gördüm. Çeşmeden az da olsa su akıyordu ancak akan suya erişilmesi için düzgün bir borunun olması gerekiyordu. Çeşmeye kulak verdiğimde, eski günlerini çok özlediğini duydum, su sesinin yokluğunda (2).

Çeşme birçok bölümden oluşuyor. Üst bölümünde çeşmeyi oval şekilde saran bir beton blok, onun altında farklı yüksekliklerde biri taş, diğeri mermer iki hazne bulunuyor. Yuvarlak mermer haznenin üzerinde “Barış Çeşmesi – Fountain of Peace – 1963” yazıyor. Suyun akış yönünde zemin üzerine yapılmış birbirine bağlı değişik boylarda sığ havuzlar sıralanıyor. Suyun çok aktığı zamanlarda bunların içinde suların biriktiği bıraktıkları su izlerinden belli oluyor.

ODTÜ Rektörlük binasında asılı fotoğraf panolarının birinde, Barış Çeşmesi’nin açılışında çekildiğini sandığım siyah-beyaz bir fotoğraf duruyor. O fotoğraftaki çeşmenin oluklarının sıralanması, şu andakinden biraz farklı. O zamanlar çeşmenin değişik yerlerinde akan fıskiyeler varmış.  Çeşmenin üzerinde duran oval beton, anlatılanlara göre toprağın içinde gömülü bir su veya gözyaşı testisinin dışarıda görünen kulpuymuş, fıskiyeler de gözyaşlarıymış (3).

Barış Çeşmesi’nin hemen yanındaki üçüz ağaçlar çeşmenin özel bir parçası gibi duruyor. Doğa, çeşmedeki güzelliğe bu ağaçlarla eşlik etmiş.

Eymir’de bir Barış Çeşmesi var, 1963 yılından buyana ODTÜlünün barış isteğini dile getiriyor. Eymir’e gittiğinizde bu çeşmeyi görmek isterseniz, Kayıkhane’nin yakınında, üzerinde Göl Amirliği yazan binanın önünden yolun karşısına geçin ve ağaçların arasında dümdüz yürüyün. 100 metre sonra çeşmeye ulaşırsınız.

(1) Eymir’deki bu çeşmenin varlığından Hüsnü Yıldız’ın 25 Nisan 2006’da gönderdiği e-posta ile haberim olmuştu. Hüsnü Yıldız, 1984’den buyana ODTÜ’de çalışıyor. 1992 Eğitim Fakültesinden yüksek lisans mezunu.

(2) Üniversite yönetiminin Barış Çeşmesi’nin durumuyla ilgilendiğini öğrendim. ODTÜ tarihinin bir parçası olan çeşmeyi aynı yerinde ve o günlerdeki görünümünde görmek eski ODTÜlüleri çok sevindirecektir.

(3) O günleri yaşayıp, Barış Çeşmesi öyküleri bilenler, anılarını ve öykülerini tiryaki@metu.edu.tr adresine yazarlarsa sevinirim.

Fotoğraflar (Ekim 2008): Aydın Tiryaki (ChE’81)