Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Şubat 2009)

Çok iyi tanıdığımız bir bilim insanının büstü, tek parça dökülmüş bir beton kaide üzerinde durur. Büstün hemen altında, üzerinde adı ve İngilizce yazılmış kısa bilgi bulunan bir plaka yeralır. Dünyamızın değişmesinde büyük katkıları olan bilim insanlarına bir saygı simgesi olarak aramızdadırlar.

Büstler üzerinde hiçbir imza olmadığı için, heykeltraşın kim olduğu öğrenmeye çalışırken, asıl bilgi kaynağının o zamanki rektörümüz Ural Akbulut olduğunu öğrendim. Genel Sekreter olduğu dönemde bu büstlerin yapımıyla çok yakından ilgilenmiş. Konuştuk, sorularımın yanıtlarını aldım. Geçtiğimiz yıl masamda büyük bir klasör buldum, Ural Hoca göndermişti. Klasörde bilim insanları hakkında bilgiler ve fotoğraflarının veya resimlerinin fotokopileri vardı. Oradaki yüzleri görünce yıllarca fotoğraflarını çektiğim büstlerdeki yüzlere ne kadar çok benzediğini farkettim.

Osetyalı sanatçı Nikolai Dzoukaev, bilim insanlarının herbiri için değişik kitaplardan ve dergilerden derlenmiş çok sayıda fotoğrafı inceleyerek büstlerin üç boyutlu tasarımları yapmış (1). O yıllarda aynı atölyede bulunmuş bir arkadaşımız, Dzoukaev’in hiç Türkçe öğrenmediğini, İngilizce de anlaşamadığı için anlatacaklarını kağıt üzerine çizerek ifade ettiğini anlatmıştı.

Büstlerin üzerine yerleştirildiği statüler büstlerle bütünleşip onlara güzellik katmaktadır. Bu statülerin tasarımı Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü hocamız Mehmet Asatekin tarafından yapılmış (2).

Beşeri binasından, Kimya Mühendisliğine kadar her an karşımıza bir bilim insanı çıkabilir. ODTÜ’nün allesi boyunca sağda solda dururlar, ya tek başındadır, ya ikisi, ya da üçü bir aradadır. Bilim insanların ilgi alanları genellikle büstlerin yakındaki bölümlerle ilişkilidir.

Son yıllarda allede fotoğraf çekmek için dolaşırken, birkaç statünün üzerinde büstlerinin olmadığını, yılların etkisiyle büstlerin yüzeyinde renk bozulmalar olduğunu, kimilerindeki plakalarının okunamaz duruma geldiğini görüyorum.

Bahar gelir, yaprakların, çiçeklerin arasından bakarlar. Kış gelir, üzerinde biriken karlarla uzaktan kardanadam gibi görünürler. Yaratıcı ve muzip öğrencilerimiz onların yanına ilginç kardanadamlar yapmayı severler.  Einstein’la samimi bir poz verip fotoğraf çektirmek onları büyük dehaya yakın hissettirir.

(1) Yurtlardaki kavşağın ortasında 1995’den buyana duran heykelin de heykeltraşı Nikolai Dzoukaev’dir.

(2) Rektörlük ve Kafeterya arasındaki 2 Aralık heykeli de 1978 yılında Mehmet Asatekin tarafından yapılmıştır.

Fotoğraflar (2001-2008): Aydın Tiryaki (ChE’81)