Yazar: Aydın Tiryaki
Thought Partner: Gemini
Tarih: 20 Aralık 2025
1. Giriş: Sayısal Kaostan Geometrik Düzenine
Futbol sahaları, tarihsel olarak İngiliz ölçü birimlerinin (yarda) metrik sisteme yuvarlanmasıyla oluşmuş hibrit ve irrasyonel bir mirasa dayanır. Mevcut standartlardaki 9,15 metre (10 yarda) veya 11 metre (12 yarda) gibi sayılar, modern spor mühendisliği ve teknolojik ölçüm sistemleri (VAR) için karmaşa yaratmaktadır. Hibrit Rasyonel Saha Standartları (HRSS), bu kaosu; Ondalık (Decimal) ve İkilik (Binary) sistemlerin senteziyle çözerek, sahayı rasyonel bir matrise dönüştürür.
2. Makro Yapı ve Modüler Çerçeve
HRSS v4.5, sahanın ana gövdesini iki temel sayısal çekirdek üzerine inşa eder:
- Çekirdek Yapı: Sahanın ana boyu 100 metrelik ondalık aks, ana eni ise ikilik sistemin en stabil birimi olan 64 metrelik (2^6) genişlik üzerine oturur.
- Modüler Genişleme: Bu çekirdek yapı, her yönden ikişer metrelik modüllerle genişletilir. Böylece nihai saha ölçüleri 104 metre boy ve 68 metre en olarak tescillenir.
- Çizgi Standartları: Sahadaki tüm çizgiler, metrik sistemin referans birimi olan 10 santimetre sabit kalınlığındadır.
3. Köşe Navigasyonu ve “3 Metre” Konforu
Geleneksel sahalardaki 90 derecelik keskin ve sivri köşeler, HRSS modelinde yerini iki metre yarıçaplı (r=2) çeyrek dairelere bırakır.
- Navigasyon: Korner vuruşunun yapılacağı “Kilit Çizgisi”, bu kavisin başladığı noktadan itibaren yay üzerinde tam bir metre ileride konumlandırılmıştır.
- Ergonomik Sonuç: Top, sanal (eski) köşe noktasından toplam üç metre uzaklaşmış olur. Bu mesafe, oyuncunun korner direğiyle temas riskini sıfırlarken, vuruş açısını genişleterek daha kaliteli ortaların yapılmasını sağlar.
4. Bayrak Direği ve Sınır Kuralları
Bayrak direği, HRSS sisteminde bir “sınır muhafızı” görevi görür. Direk, sanal köşe noktasından kale çizgisi yönünde iki metre ilerideki kavis bitiş noktasına dikilir.
- Taç Hattı Yetkisi: İki metrelik köşe kavisinin tamamı yan çizgiye (taç hattı) dahildir. Topun bu kavisli bölgeden çıkması durumunda karar “Taç Atışı” olur. Bu, köşe bölgesinde sıkışan takımlar için kavisin açısını kullanarak oyunu taçla hızlıca başlatma avantajı sağlar.
- Kale Hattı Yetkisi: Kale çizgisi sadece iki bayrak direği arasındaki düz hattı temsil eder. Buradan çıkan toplar Korner veya Aut olarak değerlendirilir.
5. Rasyonel Hedef: Kavisli Kale Tasarımı
Kale, hem sporcu güvenliğini hem de geometrik bütünlüğü sağlar:
- Boyutlar: Genişlik 8 metre (2^3), yükseklik 2,5 metredir.
- Kavisli Köşeler: Üst direğin yan direklerle birleştiği köşeler, 0,5 metre yarıçaplı bir dairenin çeyreği kadar olan kavislerle yumuşatılmıştır. Bu tasarım, topun direkten dönme fiziğini rasyonalize eder ve yaralanmaları minimize eder.
6. Kale Önü: Çift Yay ve Doğal Baraj
Hantal dikdörtgen kutuların yerini, kalenin tam ortasını merkez alan iki adet iç içe geçmiş yarım daire alır:
- İç Yay (Altıpas): 10 metre yarıçaplı yarım yaydır. Kalecinin mutlak hakimiyet alanını %55 oranında genişletir.
- Penaltı Kilit Çizgisi: Penaltı noktası, bu 10 metrelik yayın zirve noktasındaki dik bir kesişim çizgisiyle (+) belirlenmiştir.
- Dış Yay (Ceza Sahası): 20 metre yarıçaplı yarım yaydır.
- Doğal Baraj: Penaltı (10 m) ile Ceza Sahası sınırı (20 m) arasındaki 10 metrelik fark, ekstra bir “D” yayına gerek kalmadan oyuncuların durması gereken baraj mesafesini kendiliğinden sağlar.
7. Orta Saha Senkronizasyonu
Orta saha dairesi, 10 metre yarıçap (20 metre çap) ile tasarlanmıştır. Bu ölçü, kaledeki dış yay (20m yarıçap) ve iç yay (10m yarıçap) ile tam bir geometrik uyum içerisindedir. Sahada 10 ve 20 birimleri dışında hiçbir yabancı sayı bulunmaz.
EK: MASTER KARŞILAŞTIRMA VE ALAN ANALİZİ TABLOSU
| BÖLÜM | GELENEKSEL (FIFA) | HRSS v4.5 (YENİ) | ALAN (FIFA) | ALAN (HRSS) | FONKSİYONEL FARK |
| Saha Boyu | 105 m | 104 m | 7.140 m^2 | 7.072 m^2 | 100m Aks + 2m+2m Modül |
| Saha Eni | 68 m | 68 m | – | – | 64m Çekirdek + 2m+2m Modül |
| Altıpas | 18,32×5,5 m | r=10 m (Yay) | ~101 m^2 | ~157 m^2 | +%55 Kaleci Alanı |
| Ceza Sahası | 40,32×16,5 m | r=20 m (Yay) | ~665 m^2 | ~628 m^2 | -%5 (Rasyonel ve Derin) |
| Orta Saha | r=9,15 m | r=10 m | ~263 m^2 | ~314 m^2 | +%19 (Metrik Simetri) |
| Köşe Alanı | 1m (Dar) | r=2 m (Kavis) | ~0,78 m^2 | ~3,14 m^2 | +%300 Vuruş Ferahlığı |
| Bayrak | 0 m | 2. Metrede | – | – | Taç/Korner Sınır Belirleyici |
| Korner Noktası | 0 m | 3. Metrede | – | – | Direkten 3m Uzaklaşma |
| Kale | 7,32×2,44 m | 8×2,5 m | 17,86 m^2 | ~20 m^2 (19,89 m^2) | Rasyonel Hedef Alanı |
| Penaltı | 11 m | 10 m | – | – | Altıpas Yayı Üzerinde |
| Baraj | 9,15 m | 10 m | – | – | Doğal 10m (Ekstra Çizgi Yok) |
| Çizgi | Belirsiz | 10 cm | – | – | Sabit Teknolojik Referans |
Görsel Notu: Bu makalede yer alan saha yerleşimi ve kale tasarımlarına ait teknik komutlar (prompt) Gemini tarafından hazırlanmış; çizimler ve görselleştirmeler ise Nano Banana yapay zeka platformu kullanılarak üretilmiştir.
Aydın Tiryaki 