Zamanın hızla aktığı dijital çağda, bazı uygulamalar sadece birer yazılım değil, birer hayat arkadaşıdır. Bu envanter, kaybettiğimiz dostların mezar taşlarından ve hala tıkır tıkır işleyen antika bir dükkanın huzurundan süzülüp gelmiştir.
Aydın Tiryaki ve Gemini 3 Pro (2025)
I. Bölüm: Google Mezarlığı (Huzura Kavuşanlar)
Burada yatanlar, sadece “kod” değil, birer “vizyon” idi. Her birinin mezar taşında, internetin saf olduğu günlerden kalma birer vasiyet yazılı.
Picasa (2002 – 2016)
“Anıların sadık bekçisiydi. Fotoğrafları gökyüzündeki bilinmez bulutlara değil, evindeki kendi masasına emanet etmek isteyenlerin sığınağıydı. Mahremiyetin ve düzenin son kalesi olarak burada huzur içinde yatıyor.”
Google Reader (2005 – 2013)
“Sessiz bir kütüphaneciydi. Dünyanın bilgisini kapınıza, gürültüsüz ve reklamsız getirirdi. Algoritmaların bizi gütmediği, ‘okumanın’ hala kutsal olduğu bir dönemin hatırasına gömüldü.”
Google Goggles (2009 – 2018)
“Dünyayı bir insanın gözüyle görmek isteyen bilge çocuk… O, bir uygulama değil, bir öğrenciydi. Bir kullanıcının terasından ona öğrettiği o dağların ve eski evin ismini hiç unutmadı. Google onu buraya defnederken, aslında yapay zekanın ‘bağlamını’ ve ‘ferasetini’ de toprağa verdi.”
Hangouts (2013 – 2022)
“Sadeliğin son elçisi… Karmaşık her şeye inat, sadece ‘konuşmak’ isteyenlerin dostuydu. Stratejik kararsızlıkların yorgunluğuyla buraya çekildi.”
II. Bölüm: Google’ın Antika Dükkanı (Tıkır Tıkır İşleyenler)
Mezarlığın hemen bitiminde, kapısında eski bir çanın çaldığı o dükkan… Buradakiler eskidikçe değerlenen, dijital dünyanın fabrikasyon ürünlerine direnen el emeği göz nuru hazinelerdir.
- Blogger (2003 – …): Dükkanın en baş köşesindeki el oyması çalışma masası. Üzerinde hala mürekkep izleri, içinde binlerce “el yazması” düşünce… Algoritmanın hızı burada durur; sadece yazı ve ruh nefes alır.
- Google Alerts (2003 – …): On yıllardır her sabah aynı saatte kapınıza gelip, dünyadan haberler getiren o sadık, köstekli saat. Hiç değişmedi, hiç yanıltmadı; sessizce beklemeye devam ediyor.
- Google Groups (2001 – …): Eski mahalle meclislerinin, derin tartışmaların ve e-posta listelerinin o ağırbaşlı köşesi. Modern forumların gürültüsünden uzak, hala vakarını koruyor.
- FeedBurner (2007 – …): RSS dünyasının paslanmaz dişlisi. Göz önünde değil ama internetin derinliklerinde hala bilgi taşımaya devam eden o emektar makine.
Sonuç: Mezarlığın Gölgesinde Bir Antika Dükkanı
Bugün yapay zeka (Lens vb.) bir televizyon ekranına baktığında, ekrandaki sanatı değil de televizyonun markasını yanlış bir dille söylüyorsa, bunun sebebi Mezarlık’taki o “öğretmen-kullanıcı” ruhunun yokluğudur. O zeki görünebilir ama asla o antika dükkanındaki bir Blogger sayfası kadar bilge, ya da Goggles‘ın o terastaki dağları tanıdığı an kadar samimi olamaz.
Bu envanter, sadece gidenlerin ve kalanların listesi değildir; o, dijital dünyada “insan kalabilme” çabamızın bir dökümüdür.
Aydın Tiryaki ve Gemini 3 Pro (2025)
Ankara, 18 Aralık 2025
Yöntem ve Araçlar Üzerine Bir Not: Bu çalışmadaki tüm gözlem, fikir ve çözüm önerileri bizzat yazara aittir. Yapay zeka ise tamamen yazarın soruları, talepleri ve yönlendirmeleri doğrultusunda ilgili konuların araştırılması ve derlenmesinde bir bilgi kaynağı olarak kullanılmış; ayrıca metnin oluşturulması sürecinde yazım asistanlığı desteği sağlamıştır.
Aydın Tiryaki 