Futbolun Anayasasında Devrim: “Süre Bazlı Kademeli Ceza Sistemi” (SBKCS)

Aydın Tiryaki, Mustafa Bostan ve Gemini 3 Pro (2025)

YouTube video
YouTube video shorts

(Bu öneri, futbol disiplin cezalarındaki matematiksel eşitsizliği gidermek için geliştirilmiştir.)

Futbolun en köklü kurallarından biri olan “Kırmızı Kart ve Men Cezası”, modern oyunun hızına, matematiğine ve adalet arayışına artık cevap veremiyor. Bir oyuncunun maçın 5. dakikasında atılmasıyla 89. dakikasında atılması arasında “takıma verilen zarar” açısından uçurumlar varken, ceza sisteminin bu iki eyleme aynı standart tarifeyi uygulaması, sporun ruhundaki adalet ilkesiyle çelişmektedir. İşte bu kronik soruna matematiksel, pratik ve insani bir çözüm önerisi: Süre Bazlı Kademeli Ceza Sistemi.

Mevcut disiplin talimatları, eylemin niteliğine odaklanır ancak eylemin zamanlamasını ve oyuncunun maç içinde çektiği “süre cezasını” göz ardı eder. 5. dakikada atılan bir oyuncu, takımını 85 dakika eksik bırakarak zaten en ağır bedeli o an öderken; 89. dakikada atılan oyuncu veya sarı kart birikmesiyle cezalı duruma düşen oyuncu, takıma maç içinde hiçbir zarar vermeden “sıyrılmaktadır”.

Bu adaletsizliği gidermek ve futbolun stratejik derinliğini artırmak için, “Tam Ceza” kavramının yanına “Yarım”, “Çeyrek” ve “Kota” cezalarının eklenmesi kaçınılmazdır.

1. Sistemin Temeli: Zaman ve Bedel Dengesi

Önerilen model, oyuncunun ihraç edildiği zaman dilimini (dakika bazlı değil, devre bazlı bloklar halinde) esas alan dört katmanlı bir yapıya dayanır:

A) Yarım Ceza (İlk Yarı İhraçları)

• Senaryo: Oyuncu ilk 45 dakika içinde kırmızı kart görmüştür. Takım bir devre boyunca eksik oynamıştır.
• Uygulama: Oyuncu bir sonraki maçta cezalıdır ancak “Yarım Ceza” statüsündedir. Maçın ilk yarısında “Kilitli Yedek” olarak bekler. İkinci yarının başlamasıyla (46. dakika) kilidi açılır ve teknik direktör isterse onu oyuna alabilir.

B) Çeyrek Ceza (İkinci Yarı ve 1. Uzatma İhraçları)

• Senaryo: Oyuncu ikinci yarıda, ikinci sarı karttan veya uzatma gerektiren maçların 1. Uzatma Devresinde (91-105 dk) atılmıştır.
• Uygulama: Oyuncu sonraki maçın normal süresi (90 dakika) boyunca yasaklıdır. Ancak maç berabere biter ve Uzatma Devrelerine gidilirse, oyuncunun cezası o an biter ve sahaya sürülebilir.
• Önemi: Bu kural, özellikle turnuvalarda (Dünya Kupası, Şampiyonlar Ligi) “basit bir kart yüzünden final kaçırma” dramını bitirir.

C) Kota Cezası (Birikmiş Sarı Kartlar)

• Senaryo: Oyuncu kırmızı kart görmemiş, turnuva genelindeki sarı kart limitini doldurmuştur. Takımını sahada hiç eksik bırakmadığı için “bedel ödememiş” sayılır.
• Uygulama: En kısıtlı haktır. Oyuncu sadece ve sadece bir sonraki maç Uzatmaya Giderse oynayabilir. Normal sezondaki lig maçlarında uzatma olmadığı için bu ceza pratikte “Tam Men” cezasına dönüşür. Ancak kupa maçlarında bir “son şans” doğurur.

D) Tam Ceza (Maç Sonu İhraçları)

• Senaryo: Oyuncu maçın son bölümünde (85+ dk) veya 2. Uzatma Devresinde (106-120 dk) atılmıştır.
• Uygulama: İndirim uygulanmaz. Sonraki maçta kesinlikle oynayamaz.

2. Kritik Detay: Uzatma Devreleri Protokolü

Sistem, eleme usulü maçlardaki uzatma devrelerini de (Extra Time) kendi içinde adil bir ayrıma tabi tutar:

• 1. Uzatma Devresinde (91-105 dk) Atılan: Takımını en kritik anlarda (2. uzatma ve penaltılar) yalnız bıraktığı için bir sonraki maçta “Çeyrek Ceza” hakkı kazanır.
• 2. Uzatma Devresinde (106-120 dk) Atılan: Maç bitmek üzeredir, takım zarar görmemiştir. Bu nedenle “Tam Ceza” alır ve sonraki maçta indirimden yararlanamaz.

3. Teknik Uygulama ve “Kilitli Yedek” Kuralı

Sistemin sahada kaosa yol açmaması için “dakika sayma” (Örn: 37. dakikada girsin) yerine “Devre Blokları” (Devre arası girsin) yöntemi benimsenmiştir.

• Ekstra Kontenjan: Cezalı oyuncu, 21 kişilik maç kadrosuna “Ekstra” (22. kişi) olarak yazılır.
• Kilit Sistemi: Oyuncunun statüsü tabletlerde “Kilitli” görünür. İlgili devre (2. Devre veya Uzatma) başladığında sistem kilidi açar.
• Değişiklik Hakkı: Kilidi açılan oyuncu sahaya girerken takıma ekstra bir oyuncu değişikliği hakkı verilmez. Teknik direktör, mevcut 5 değişiklik hakkından birini kullanarak bu oyuncuyu sahaya sürmek zorundadır.

4. Kırmızı Çizgi: Nitelikli Haller Muafiyeti

Bu sistem, futbolun akışı içindeki hatalar (zamanlama hatası, ikinci sarı kart, bariz gol şansı) için geçerlidir. Şiddet, gaddarlık, ırkçılık, hakeme saldırı veya tükürme gibi ağır disiplin suçları işleyen oyuncular, eylemin dakikasına bakılmaksızın tüm indirimlerden MUAF TUTULUR ve Tam Ceza (Standart Men) uygulanır.

Sonuç

“Süre Bazlı Kademeli Ceza Sistemi”, suçu ve cezayı matematiksel bir teraziye oturtur.

1. Adaleti Sağlar: Erken atılanın mağduriyetini giderir.
2. Heyecanı Artırır: Kupa finallerinde uzatmalara giden maçları “Yıldız oyuncu şimdi girecek!” beklentisiyle şova dönüştürür.
3. Taktiksel Derinlik Katar: Teknik direktörleri risk almaya ve kadro mühendisliği yapmaya zorlar.

Futbol, sadece sahada değil, kural kitabında da modernleşmeyi hak ediyor. Bu öneri, oyunun ruhuna saygı duyan bir adalet reformudur.

Aydın Tiryaki, Mustafa Bostan ve Gemini 3 Pro
Ankara, 15 Aralık 2025