Öğrencilerin Yurtlar Canavarı dedikleri heykel.

Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Kasım 2007)

ODTÜ’de bilim ve sanat buluşurken bu buluşmanın gözönündeki temsilcileri kampusun her tarafına yayılmış heykellerdir. Alle üzerindeki ODTÜ kampusuyla yaklaşık aynı yaştaki heykeller her dönemin ODTÜlülerinin belleklerindedir.

ODTÜ Yurtlarından A4 kapısına (çok bilinen adıyla jandarma kapısına) giden yoldaki kavşak üzerindeki heykeli eskiler pek bilmezler. Heykelin üzerinde heykeltraşın imzası vardır:

NİKOLAİ DZOUKAEV
1995
OSETİA

1995 yılından buyana o heykel orada durur.

Bir heykel fotoğrafını arabaların ne kadar bozacağını bildiğim için, o kavşaktaki oldukça yoğun bir trafik nedeniyle heykelin düzgün fotoğraflarını çekmek için çaba gösteriyordum. O sırada gelip geçenler heykel için yorumlar yapıyorlardı. Kimisi bir şeye benzetemezken, kimisi nefret ettiğini söylerken, kimisi şimdiye kadar gördüğü en güzel heykel olduğu yorumunu yapıyordu. Daha önce bu heykelle ilgili iki ODTÜ efsanesi dinlemiştim. Biri heykelin Doğu’ya bakan yüzündeki kocaman gözden esinlenerek nazarlık benzetmesiydi, diğeri de heykelin görünümünden olsa gerek “Yurtlar canavarı” esprisiydi.

Heykel, kavşağın göbeğindeki çevresi bir sıra kaldırım taşı, çim alan ile kaplı dairesel bir alanın ortasındaki kaide üzerinde duruyor. Kaidenin çevresi dayanıklı çiçeklerle kapatılmış.

Heykel her saat değişik bir görünüme sahip oluyor. Sabah saatlerinde güneşin vurduğu yüzeydeki göz figürü belirginleşirken, akşama doğru güneş alçalıp kızıllaştığında heykelin diğer yüzündeki daha az belirgin figürler farkediliyor..

ODTÜ yurtlarında herkesin farklı birşeye benzettiği bu heykel NİKOLAİ DZOUKAEV tarafından yapılmış ancak heykeltraş hakkında tek satır bilgi bulamadım. Osetya’dan bir heykeltraş gelmiş, neden gelmiş, ne kadar burada kalmış, başka heykeller yapmış mı, hepsi birer soru işareti. Tek bildiğimiz, bu heykeltraş ODTÜ’nün bir köşesine güzel bir imza atmış, güzel bir heykelin üzerine…

Fotoğraflar: Aydın Tiryaki

2025 NOTU

NİKOLAİ DZOUKAEV hakkında daha sonra bilgi bulabildim. ODTÜ’deki bilim insanlarının heykellerini de Dzoukaev yapmış.