ODTÜ’de alle çevresinde dut ağaçları vardır, bodur karadut ağaçları.

Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Şubat 2007)

Kış günlerinde kuru bir gövde ve incecik dallarla o kadar zavallı görünüyorlar ki.  Bahar geldiğinde kısa zamanda çıkıveren yeşil yaprakları ile heybetli bir görünüme kavuşacaklar ve yaz geldiğinde yaprakların arasında önce yeşil, sonra kırmızı ve sonunda kararmış dutları göreceğiz. O zaman mimarlığa gidip karadut yiyeceğiz.

Öğrencilik yıllarımda kampustaki elmaları, vişneleri keşfetmiştim ama mimarlıktaki karadutların farkına varamamışım. O karadutları ilk yediğimde neden daha önce buralara gelmedim diye pişman olmuştum. O zamandan bu yana Haziran aylarında fırsat buldukça gider ve karadut yerim. Geçen yaz küsmüşler ve çok az dut vermişlerdi. O zaman onları unutmadığımı ve yazacağımı söyleyip, sözvermiştim. Bu yazıyı o sözü tutmak için yazdım.

Mimarlıktaki otoparkı çepeçevre saran dut ağaçları allede görmeye alışkın olmadığımız arabaların önünü kapatarak güzel bir görev üstlenirler. Altmışlı yıllarda çekilen fotoğraflarda alle taşlarlarla döşenmiştir, aralarda bazı yerler toprak kalmış görünür. O boşluklara, şimdi yediğimiz dutların fidanları dikilmiş.

Öğle yemeğinden sonra bir alle yürüyüşünün arasına karadutlara bir ziyaret ve ziyafet eklemek öğle arasını güzelleştirir. Bodur ağaçlar oldukları ve dalları aşağıya sarkık durdukları  için ağaçlardaki meyvelerin çoğuna ulaşma şansımız olur.  Haziran başında dutlar kararmaya başlar ve yaklaşık bir ay hergün yeni dutlar kararır. Kimi yaz daha az dut olur ama her yaz mutlaka vardır. Değişmeyen her yaz aynı lezzette olmalarıdır, değişen ise her yaz beraber dut yemeye gittiğim arkadaşlarımdır. Fotoğraflarımda aynı dutlar var ama o dutları yiyenler farklı.

Dut ağacından dut yemek ustalık ister. Dalların arasına özenle gireceksiniz, olgun dutların hiçbirine sürünüp üzerinizi boyamayacaksınız, üzerinize dut düşürmeyeceksiniz. Eğer ağaçtan dut kolay düşüyorsa tam olgunlaşmıştır ve üzerinizi öyle bir boyar ki, güzel karadut molanız kabus oluverir. O günün anısını taşıyan giysileriniz olur. Alçak dallardaki dutlara erişmek kolay olduğu için kopartılmışlardır. Üstteki dutlara ulaşmak için ya ayaklarınızın ucunda yükselmeniz ya da yüksek bir yere çıkmanız gerekir. Yine ulaşamazsanız daha uzun boylu bir arkadaşınızın koparttığı dutları yersiniz. Sonra bir yaprak kopartıp avucunuzun içine yayıp üzerine dut toplarsınız ve geri döndüğünüzde arkadaşlarınıza ikram edersiniz.

Müzenin karşısındaki alanda üç karadut ağacının yanında bir de beyaz dut vardır. O kadar karadutun arasında nasıl olmuş da orada büyümüştür, bilinmez. Belki de yanlış bir fidan dikilmiştir. Bu ağaç aşılı olmasa gerek; küçük, çok tatlı olmayan lezzetli meyveleri var. Kendinizi tutamayıp çok karadut yediğiniz için boğazınız yanıyorsa birkaç beyaz dut yiyin.  Ama mutlaka yiyin.

Fotoğraflar: Aydın Tiryaki ChE’81