ODTÜ Kafeteryasının önünde heykel olarak çalışılamamış ancak heykel gibi duran bir yapıt. 60’lı yılların öğrencilerinin Açlık Heykeli.

Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Temmuz-Ağustos 2005)

Bu yılın ilk günlerindeydi. Dergimizdeki “ODTÜ’den bir köşe” yazılarından konuşurken İnci Eroğlu Hocamız (CHE 1971 Mezunu, Kimya Mühendisliği Öğretim Üyesi) Kafeterya önünde “Açlık Heykeli” dediği bir heykelden sözetmişti. İlk defa duymuştum ama neyi kastettiğini de hemen anlamıştım. Alçak bir kaide üzerine yerleştirilmiş betondan yapılmış içi boş bir dikdörtgen. İçindeki boşluk, boş bir mideyi yani açlığı simgeliyordu. İnci hocamız, tek yemek seçeneğinin bu kafeterya olduğu 60’lı yılların sonlarına ait bu anısını anlattığında araştırmaya başladım..

15 Haziran 2005 günü Behruz Çinici ile bir telefon görüşmesi yaptım. Çok güzel bir sohbet oldu. Konuştuğu her konu, söylediği her cümle ODTÜ’nün bir başka köşesiyle ilgili bir anı taşıyordu. Anlatırken sanki o yılları yeni baştan yaşıyordu. Kafeterya önündeki heykeli sordum ve o heykelle ilgili duyduklarımı anlattım. İlk kez duyuyordu ve çok hoşuna gitmişti. Böylece o heykelle ilgili anlatılanın da ODTÜ’de heykellerle ilgili efsanelerden biri olduğunu Çinici’den öğrenmiş oldum. O heykelin gerçek öyküsünü anlattı:

60’lı yılların başında ülkemizde çıplak betonun mimaride ilk uygulaması ODTÜ’de yapılırken beyaz betondan “precast pencere” denemeleri de yapılmış. Bu beton pencere de 1/1 ölçekli denemelerden biri olarak iki Yugoslav usta tarafından çelik kalıplar kullanılarak hazırlanmış. Ancak uygulamada başka örnekler kullanılmış ve bu örnek boşta kalmış. Bu güzel çalışmaya kıyamamış Behruz Çinici ve alle üzerinde görünür bir yerde sanatsal bir bakışla kullanmış.

Şimdilerde çevresinde yükselen ağaçlar nedeniyle bütününü görmek çok kolay değil. Yapılma amacı, sergilenme şekli, öğrencilerin bakışı ile tanıtmaya çalıştım. Bundan sonra kafeteryanın önünden geçerken farklı bakacağımız bir başka ODTÜ köşemiz oldu.

Biyografi: Behruz ÇİNİCİ

1932’de İstanbul’da doğdu. 1954’de İTÜ Mimarlık Fakültesinden mezun oldu. 1960 yılında Altuğ Çinici ile evlendi. 1961 yılına kadar İTÜ Mimarlık fakültesi, Maçka Teknik Okulu’nda akademik görevlerde bulundu. Atatürk Üniversitesi, Eminönü İş Merkezi, Petrol Ofisi Genel Müdürlük Binası yarışmalarında birincilik ödülleri aldı.

1961’de Altuğ Çinici ile birlikte ODTÜ yerleşkesi yarışmasını kazandılar. 1963’de ODTÜ Mimarlık Fakültesi açılışı yapıldı. Atölyelerini Ankara’ya taşıdılar ve 1990’a kadar burada çalıştılar. 1966’da İTÜ yerleşkesi yarışmasında birincilik kazandı. 1970’de Diyarbakır Üniversite yerleşkesi yarışmasında üçüncülük ödülleri kazandı. 1972-74 yıllarında Turizm Bakanlığı Müşavirliği görevinde bulundu. 1977-78 yıllarında TBMM Vakfı sanatçı üyesiydi.

1978 yılında TBMM Halkla İlişkiler Binası projelerini tasarladı ve uygulamasını yürüttü. TBMM Lojmanlarını planladı ve uygulamasını yürüttü. 1980’de UIA (Uluslararası Mimarlar Odası) Kentsel ve Kırsal Düzenleme çalışma grubu üyeliğine seçildi. 1982’de tarihi Fes’in gelişme ve korunması ile ilgili olarak Hadara Derneği uluslararası onur üyeliğine seçildi. 1982 Venedik Bienali ve 1990 Korsika Bastia Müzesinde mimarlık ve sanat çalışmaları sergilendi.

1984’de Altuğ Çinici ile birlikte Sedat Simavi ödülünü kazandılar. 1986 İş Bankası Kent ve Mimarlık Ödülünü kazandı. 1995’de TBMM Camisi projesiyle Can Çinici ile birlikte Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazandı. 1993 yılında Başbakanlık Başdanışmanlığına atandı. Devlet tarafından Büyükelçilik ünvanı verildi. 1998’de Kazakistan’da Astana Şehri Şeref Madalyası ile ödüllendirildi. 2001’de Kazakistan’da “KAZGOR” Design Akademi ödülü verildi. Resim sergileri açtı. 22 Eylül 2003’de 2003-2004 açılış töreninde ODTÜ tarafından ödüllendirildi.