ODTÜ’de Mimar Mehmet Asatekin’in tasarladığı anıt.

Aydın Tiryaki (ChE’81)

ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Aralık 2004)

ODTÜ’de Kafeterya ile Rektörlük binaları arasında 2 Aralık 1977 yılında yaşananların anısına yapılmış bir anıt vardır. 2 Aralık Anıtı sarı renkli dokuz dikey çubuktan oluşuyor ve kaidesi bulunmuyor.

14 Şubat 1977’den sonra alınan işçilerden bir grup, Rektörlük binasının beşinci katından, kendilerini protesto etmek için toplanan öğrencilerin üzerine 2 Aralık 1977 günü bomba atmış, ardından ateş etmişler ve 52 öğrenci yaralanmıştı. Yaralı öğrencilerden İbrahim Baloğlu, tedavi görmekte olduğu hastanede yaşamını yitirmişti. 2 Aralık 1977 günü yaşananlar anısına bu anıt hazırlandı. 2 Aralık’ta bomba atılan rektörlük binasıyla kafeterya arasında  çim alana yerleştirildi. Anıtın tasarımını ODTÜ öğretim üyesi Mehmet Asatekin yaptı. Anıtın açılış töreni 2 Aralık 1978’de yapıldı. 2 Aralık 1977 günü üzerimize doğru gelen bombayı görüp kaçmayı başarabilmiş biri olarak ertesi yıl anma ve açılış töreninde de oradaydım.

Anıtı tasarlayan Mehmet Asatekin’le 25 Kasım günü görüştüm. Görüşme sırasında bu anıtın yapıldığı günleri anlattı: Olayın ertesi yılında yıldönümüne kısa bir süre kala bomba atılan yere bir kaya parçasının üzerine bir plaket ekleyerek bir anıt yapma fikriyle fakültelerine gelen ÖTK temsilcilerine başka bir öneride bulunduğunu söyledi. Doğanın o alandaki yapısı içinde doğadan alınan bir malzemenin çok gözden kaçacağını, o nedenle insan yapısı bir anıt önermesi üzerine anıtın tasarlamasını kendisinden istemişlerdi. Zamanın kısa olması ve eldeki malzemelerin kısıtlılığı nedeniyle ODTÜ atölyelerinde varolan malzemeleri kullanarak bu tasarımı gerçekleştirmiş ve oradaki ağaçları düşey yapılanmalarının  bir tekrarı olarak dikeyselliğin baskın olduğu çubukları düşünmüştü. Dokuz çubuk dokuz aylık boykotu sembolize ediyordu. Anıtın yeri ise tam bombanın atıldığı nokta olamadı.

Doç.Dr. Mehmet Asatekin, Y.Mimar

1946 yılında İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Ankara’da sürdürdü ve 1963 yılında Kurtuluş Lisesi’nden mezun oldu. ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nden 1969 yılında Mimar, 1971 yılında Yüksek Mimar derecelerini, İTÜ Mimarlık Fakültesi’nden 1993 yılında Doktora derecesini aldı. 1971 yılında Fakültenin açılması planlanan Endüstri Tasarımı Bölümü’nde görev almak üzere asistanlığa başladı. 1973-74 akademik yılında İtalyan hükümetinden aldığı bursla İtalya’da endüstri tasarımı ve oturma elemanları ergonomisi üzerine araştırmalarda bulundu. 1979 yılına kadar Mimarlık Bölümü’nde eğitim etkinliklerine ve Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü kuruluş çalışmalarına katıldı ve Bölümün kurulmasını takiben bölüm başkanlığı görevini üstlendi. Halen aynı bölümde öğretim üyesi olarak göreve devam etmektedir. Endüstri Tasarımı geneli üzerine ve tasarım-ergonomi ilişkileri konusunda yayınları ve bildirileri vardır. Mimarlık ve endüstri tasarımı yarışma jürilerinde görev almıştır ve çeşitli yarışmalardan derece ve mansiyonları bulunmaktadır.