Bilişim ekosisteminin medya üretimindeki olanakları ve klasik beze tarifi örneği

Aydın Tiryaki (2025)

^YouTube

Bilişim altyapısı ya da bilişim ekosistemi ve LLM  yapay zeka modellerini kullanarak, ayrıca kendi bilgi birikimimizi de ekleyerek, pek çok konuda hem görsel hem de sözel veya yazısal medya oluşturma imkanına sahibiz. Bu olanak, geçmişte elimizde bulunmayan fakat günümüzde erişebildiğimiz bir avantaj olduğundan, bu fırsatı değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum. Özellikle, dijital medyada tarifini bildiğimiz bazı yemekleri paylaşmanın anlamlı olacağı kanaatindeyim. Bu kapsamda birkaç örnek yemek videosu paylaşacağım; ancak, düzenli olarak yemek videosu hazırlamayı planlamıyorum. Paylaşacağım içerikler, yalnızca örnek teşkil etmesi, bilişim ve yapay zekâ alanında ilgi çeken yönleriyle öne çıkması amacıyla hazırlanmıştır. Eğer ileride bilişim ya da yapay zekâ açısından yeni bir gereksinim ortaya çıkmazsa, ek içerik üretmeyi düşünmüyorum.

Klasik Beze Tarifi: Malzemeler ve Hazırlık Aşamaları

İlk olarak, aileden gelen tariflerle hazırladığım köfte videosunu yayınlamıştım. Şimdi ise, tamamen merak ve deneme sonucunda defalarca yaptığım, ancak artık sağlık nedenleriyle sıkça tüketmediğim bir tat olan bezeyi anlatacağım. Beze, yumurta beyazıyla yapılan, şekerli ve oldukça lezzetli bir yiyecektir.

Gerekli Malzemeler

• Yumurta: Standart fırın boyutunda bir tepsiye yetecek kadar beze yapmak için 6 adet yumurta yeterlidir. Yumurtaların beyazı ve sarısı dikkatlice ayrılır. Tek damla sarı bile beyaza karışmamalıdır. Bu arada sarılarını asla atmıyoruz; kısa zaman içinde farklı tariflerde kullanmak için buzdolabında saklıyoruz.
• Şeker: 6 yumurta beyazı için 2 su bardağı toz şeker kullanılır. Pudra şekeri kullanmaya gerek yoktur, normal toz şeker uygundur.
• Tuz: Sadece parmak ucuyla azıcık serpilir.

Gerekli Mutfak Gereçleri

• Mikser: Yüksek devirli, elektrikli bir mutfak mikseri gerekir.
• Cam Kâse: Büyük ve düz yapıda, girinti çıkıntısı olmayan bir cam kase tercih edilir.
• Tencere: Sıcak su için, kâseyi üzerine oturtabileceğiniz şekilde, kaseden daha küçük bir tencere.
• Kaşıklar: Bir çorba kaşığı ve bir tatlı kaşığı kullanılır.
• Bezelere şekil verilecekse bir sıkma torbası (piping bag)
• Pişirme Kâğıdı: Fırın tepsisini kaplamak için gereklidir.

Hazırlık ve Yapılış Aşamaları

1. 6 yumurtanın beyazı ve sarısı ayrılır. Beyazlarının içine sarı karışmamasına özen gösterilir. Beyazları büyük cam kâseye alınır.
2. Tencereye az miktarda su konup kaynatılır ve ocak kapatılır. Cam kâse, suya değmeyecek şekilde tencerenin üzerine oturtularak yumurta beyazları sıcak ortamda çırpılır.
3. Yumurta beyazlarına bir tutam çok azıcık tuz eklenir ve mikserle düşük devirde çırpılmaya başlanır.
4. İlk su bardağı şeker yavaş yavaş, mikser çalışırken eklenmeye başlanır. Şeker eklenirken mikserin devri eklediğiniz şekeri etrafa dağıtmayacak kadar artırılır ve tüm şeker yavaşça karışıma dahil edilir.
5. Şeker tamamen karıştıktan sonra, karışım yüksek devirde 10-15 dakika boyunca çırpılır.
6. Fırın tepsisine pişirme kağıdı serilir. Karışım, çorba kaşığıyla alınarak tatlı kaşığı yardımıyla kâğıdın üzerine parça parça yerleştirilir. Sıkma torbası kullanılırsa bezelere şekil verilebilir. Yaklaşık 25–30 adet beze elde edilebilir.
7. Fırın önceden 100°C’ye ısıtılır ve tepsi, fırının üst rafına yerleştirilir. Beze, en az 1,5 saat boyunca bu sıcaklıkta pişirilir.
8. İstenirse dışı kıtır, içi yumuşak olacak şekilde pişirme süresi ayarlanabilir. Fazla bekletilirse dışı iyice kıtırlaşır ve rengi hafif sararabilir.
9. Bezeler, fırından çıktıktan sonra soğuması beklenmeden de tüketilebilir. Saklamak için üzeri streçle kapatılırsa, nemden ve dış etkilerden uzak, taze şekilde korunabilir.

Beyaz, şekerli ve hafif kıtır dokusuyla beze, hem görsel hem de lezzet açısından yaşamı renklendiren bir tatlıdır. Afiyet olsun.

YAPAY ZEKA NOTLARI

“Beze yapmanın en iyi tarifini araştırıp bulur musun? Malzeme, hazırlık ve pişirme koşulları hakkında alternatifleri verir misin?” istemini (prompt) yapay zeka modeline sorduğunuzda size toz şeker veya pudra şekeri seçeneklerini, 10 dakikadan 25 dakikaya kadar değişik karıştırma sürelerini, 75°C’den 150°C’ye kadar değişen pişirme koşullarını ve buna bağlı pişirme sürelerini ayrıntılı bir şekilde anlatacaktır. Bu sorgulamada bezenin bir adının da mereng olduğun, İsviçre, İtalyan ve Fransız tarzlarının bulunduğu gibi bilgiler de edinebilirsiniz.

Videodaki bütün görseller ve seslendirme bu yazıya dayanarak NotebookLM tarafından yapıldı.

YAZARIN NOTU

Bu tarifle başarıyla defalarca beze yapılıp afiyetle yendiği için, içiniz rahat bir şekilde uygulayabilirsiniz.

Aydın Tiryaki

Ankara 1 Aralık 2025