Sözlü Anlatımdan Yazılıya ve Videoya Dönüştürülen Bir Tarif Deneyimi

Aydın Tiryaki (2025)

^{YouTube TR}

Tarifin Arka Planı

Bu bölümde, yapay zekânın olanaklarıyla sözlü olarak iletilmiş bir yemek tarifinin önce düzenli bir metne dönüştürülmesi (MS Word ve MS Copilot), ardından da yayınlanabilir bir video haline getirilmesi süreci (Google NotebookLM) ele alınıyor. İlk örnek olarak, yıllar önce kız kardeşim tarafından bana aktarılan ve defalarca denediğim köfte tarifini paylaşacağım. Bu tarifin güvenilir ve lezzetli olduğu, gönül rahatlığıyla söylenebilir.

Malzemeler

• 1 kg dana kıyma
• 1 veya 2 yumurta (genellikle 2 yumurta tercih ediyorum)
• 1 orta boy soğan (ancak genellikle 2 orta boy soğan kullanıyorum, çünkü rendeleme sırasında kayıp olabiliyor)
• 1 çorba kaşığı irmik
• 1 çorba kaşığı sıvı yağ
• Yarım demet maydanoz
• Az miktarda karabiber (isteğe bağlı)
• 1 çay kaşığı kadar tuz (tuz eklenirken dikkatli olunmalı, çünkü köfte harcında da tuz bulunabilir)
• Gerekirse, yoğurma sırasında köfte harcı katı olursa yarım çay bardağı veya biraz daha su eklenebilir
• Şekillendirme aşamasında bir miktar sıvı  yağ
• Köfte harcı (1 kg kıymaya yetecek miktarda)

Hazırlık Aşamaları

1. Soğanlar soyulup, büyük bir cam kaba rendelenir.
2. Maydanoz bol suyla iyice yıkanır. Eğer tüm demet kullanılmayacaksa, ayrılan kısmı dondurucu poşetine konulup derin dondurucuya kaldırılır.
3. Gerekli miktarda maydanoz ince ince doğranır ve rendelenmiş soğanların üzerine eklenir.
4. Yumurtalar kırılır ve kaba eklenir.
5. İrmik ve sıvı yağ ilave edilir.
6. Karabiber ve tuz istenirse eklenir.
7. Köfte harcı, 1 kg kıymaya yetecek miktarda eklenir.
8. Kıyma eklenir.
9. Tüm malzemeler, köfte hamurunu yoğurmak üzere hazırlanır. Eldiven takılarak iyice yoğrulur.
10. Hamur yoğrulduktan sonra, üzeri düzeltilir ve cam kabın ağzı streç filmle kapatılır. Buzdolabında birkaç saat, şekillendirilinceye kadar bekletilir.

Şekillendirme ve Saklama

Köfteler, elips şeklinde fakat tam düzgün olmayan bir biçimde hazırlanır, parmaklarla bastırılarak inceltilir. Köftelerin üzerinde parmakların boğumlarının şekilleri kalır; bu, pişirme sırasında tavayla temasın daha iyi olmasını ve köftenin pişerken tavaya yapışmamasını sağlar.

Eğer köftelerin tümü hemen pişirilecekse, ona göre hazırlanır. Pişirilmeyip daha sonrası için bekletilecekler varsa, dondurucuya uygun kaplara düzgünce yerleştirilir, aralarına streç film konularak derin dondurucuya kaldırılır. Köftelerin mümkün olduğunca kalın olmamasına dikkat edilmelidir ki pişme sırasında sorun yaşanmasın. Yüzeylerin tam düz olmaması, pişirme sırasında avantaj sağlar.

Pişirme

Köfteler tavada kısık ateşte pişirilir, böylece içinin pişkin olması dışarısının da yavaşça kızarması sağlanır.

Son Not

Tarif bu şekilde tamamlandı. Şimdiden afiyet olsun!

Köfte tarifi kız kardeşim Aysel Karacan’dan alındı. O da annemizden ve babaannemizden gelen tariflerden geliştirdi.

Aydın Tiryaki
Ankara, 30 Kasım 2025