Aydın Tiryaki (ChE’81)
ODTÜ’den Bir Köşe – ODTÜlüler Bülteni (Ekim 2004)
Hazırlık binasının sağından A1 kapısına doğru bir toprak yol vardır, ağaçların arasında… Mayıs ayında birgün o yolu izleyerek ODTÜ tarihinin bazı kalıntılarını aramaya karar verdik (1). On dakika kadar yürüdükten sonra Bilim Ağacı’nın ilk kurulduğu yerdeki kaidesinin kalıntıları ile karşılaştık. Üniversiteye ilk geldiğim 70’li yıllarda kampüse girerken A1 kapısının sağ yanındaki yüksekçe bir yerde ağaçların arasında Bilim Ağacı’nı görürdük. Yıllar geçip ağaçlar yükselmeye başlayıp artık hiç görünmez olunca Bilim Ağacı’nı da unutmaya başlamıştık.
90’lı yıllarda anıtın taşınmasına karar verilmiş. Anıtın taşınmasıyla, o günlerdeki ODTÜ Genel Sekreteri olan Ural Akbulut’un ilgilendiğini taşınma sırasında çekilen fotoğraf ve videolarda görüyoruz (2). Anıt oldukça yoğun bir uğraştan sonra 25 Ağustos 1991 tarihinde eski yerinden sökülüp ertesi gün şimdi bulunduğu yere kuruldu. Aynı yılın Eylül ayı içinde çevre düzenlemeleri yapıldı.
Bilim Ağacı 60’lı yıllarda ODTÜ’ye bir Atatürk Anıtı yapılmaya karar verildiğinde açılan yarışmada ikinci olan yapıt. 1966 yılında birinci olan Şadi Çalık imzalı anıtla birlikte Tamer Başoğlu imzalı Bilim Ağacı’nın da ODTÜ’nün girişinde görünecek bir tepe üzerine kurulmasına karar verilmiş. Böylece o günlerde ODTÜ’ye iki Atatürk Anıtı kurulmuş.
29 Mayıs 1992 tarihindeki ODTÜ Gününde, yeni kaidesine yerleştirilmiş ve çevre düzenlemeleri tamamlanmış olan Bilim Ağacı heykeltraş Tamer Başoğlu’nun da katılımıyla açıldı.
28 Mayıs 2004 tarihinde ODTÜ Gününde Bilim Ağacının taşınmasıyla ilgili “Bir Anıt Taşındı” başlıklı bir sunum yapmıştım. O sunumda eski fotoğraflarla taşınma günlerini anlatmıştım.
Her yıl mezuniyet günleri geldiğinde öğrencilerin topluca fotoğraf çektirdikleri bir yerdi ama geçen yıl metro inşaatı nedeniyle gidememişlerdi. Bu yıl yine öğrencilerin sesleriyle şenleneceğini umuyorum.
Aydın Tiryaki
Ankara, Eylül 2004
(1) Serkan Alkan (Psy 1994), Aydın Tiryaki (ChE 1981)
(2) O gün çekilen fotoğraflar ve bir video ODTÜ arşivinde bulunuyor.
13 Mayıs 2004 tarihinde eski kaidenin kalıntıları
Fotoğraflar: Aydın Tiryaki – Serkan Alkan
19 Ekim 2001 tarihinde Bilim Ağacı
Fotoğraflar: Aydın Tiryaki
4 Temmuz 2003 tarihinde Metro inşaatı sırasında görüntüler
Fotoğraflar: Aydın Tiryaki
27 Eylül 2004 tarihindeki son görüntüler
Foroğraflar: Aydın Tiryaki
ODTÜlüler Bülteni 134 numaralı Ekim 2004 sayısı.
YIL 2025, ODTÜ BİLİM AĞACI AYNI YERDE
1960’lı yıllarda yapılan ve şu anda bulunduğu yerden birkaç yüz metre içeride ağaçlar arasına kurulan ve 1991’de şimdiki yerine taşınan ODTÜ Bilim Ağacı sadece ODTÜ’nün değil aynı zamanda Ankara’nın da sembollerinden biridir.
2004 yılında çevresindeki Metro inşaatının görüntüleri arasındaki ODTÜ Bilim Ağacı şimdi Metro ODTÜ İstasyonu çıkışında duruyor.
ODTÜ Bilim Ağacı’nın çiçeklerden yapılmış bir figürü KKM’nin yamacında içindeki çiçekler zaman zaman değiştirilerek sergilenir. ODTÜ’den bir köşe: ODTÜ’de Çiçeklerden Bilim Ağacı
Bilim Ağacı’nın bir figürü Metro’nun ODTÜ istasyonunun içinde bir duvarı süslüyor.
Ankara Çankaya Belediyesi bazı afişlerde Bilim Ağacını Çankaya İlçesinin sembolleri arasında gösterir.
Aydın Tiryaki
Ankara, 21 Kasım 2025, 13 Aralık 2025
Yöntem ve Araçlar Üzerine Bir Not: Bu yazıdaki tüm gözlem ve fikirler bütünüyle yazara aittir. Metin, daha önce yayımlandığı dergiden buraya aktarılırken asıl içeriğine sadık kalınmıştır. Türkçe metnin oluşturulmasında hiçbir yapay zeka desteği alınmamıştır. Yalnızca İngilizce çeviri aşamasında metin düzenlenmiş ve yapay zeka (Gemini) aracılığıyla İngilizceye çevrilmiştir.
SCIENCE TREE
There is a pathway leading from the right side of the Preparatory building toward the A1 gate, winding through the trees. One day in May, we decided to follow that path to search for some remains of METU’s history. After walking for about ten minutes, we came across the ruins of the original base where the Science Tree was first installed. During the 70s, when I first arrived at the university, we used to see the Science Tree on an elevated spot among the trees to the right of the A1 gate while entering the campus. As years passed and the trees grew taller, the monument became invisible, and we gradually began to forget about the Science Tree.
In the 90s, it was decided to relocate the monument. We can see in the photos and videos taken during the move that Ural Akbulut, the METU Secretary General at the time, was closely involved with the relocation. After quite a concentrated effort, the monument was dismantled from its old location on August 25, 1991, and installed in its current position the following day. The landscaping of the area was completed within September of the same year.
The Science Tree is the work that came second in the competition held in the 60s when it was decided to build an Atatürk Monument for METU. Along with the winning monument signed by Şadi Çalık in 1966, it was decided to install the Science Tree, signed by Tamer Başoğlu, on a hill that would be visible at the entrance of METU. Thus, two Atatürk Monuments were established at METU in those days.
On METU Day, May 29, 1992, the Science Tree was inaugurated at its new base with its completed landscaping, in the presence of sculptor Tamer Başoğlu.
On METU Day, May 28, 2004, I gave a presentation titled “A Monument Moved” regarding the relocation of the Science Tree. In that presentation, I shared the days of the relocation through old photographs.
Every year during graduation days, it was a place where students would take group photos, but they couldn’t go there last year due to the metro construction. I hope that this year it will be livened up again by the voices of the students.
Aydın Tiryaki Ankara, September 2004
Year 2025, METU Science Tree is in the Same Place
The METU Science Tree, which was created in the 1960s, installed a few hundred meters inland from its current location among the trees, and moved to its present spot in 1991, is a symbol not only of METU but also of Ankara.
The METU Science Tree, which stood amidst the images of metro construction in 2004, now stands at the exit of the METU Metro Station.
A figure of the Science Tree made of flowers is displayed on the slope of the KKM (Culture and Convention Center), with its flowers being replaced from time to time.
A figure of the Science Tree adorns a wall inside the METU Metro station.
The Çankaya Municipality of Ankara includes the Science Tree among the symbols of the Çankaya District on some posters.
Aydın Tiryaki Ankara, November – December 2025
Note on Methods and Tools: All observations and ideas in this article belong entirely to the author. The content remains faithful to the original text as published in its source magazine. No artificial intelligence support was used in the creation of the Turkish text. The text was edited only during the translation phase and was translated into English via artificial intelligence (Gemini).
Aydın Tiryaki 