Aydın Tiryaki (2006)
Köprü selden yıkılınca yerine yayalar için bir köprü yapmışlar. Derme çatma bir köprü, sallanıyor. Beş yaşında inatçı bir çocuk bir türlü karşıya geçmiyor, “Ben sallanan köprüden geçmem” diye ağlıyor. Anne, babaanne, hala ikna etmeye çalışıyorlar. O inatçı çocuk benim. O gün karşıya geçtik mi, geçmedik mi onu unutmuşum. Benden başka hiç kimsede o günden bir iz kalmamış.
1964 yılında İnebolu’da bir sel olmuş. Selde çarşı ile Boyranaltı mahallesini bağlayan tek köprüyü yıkmış. O zamanlar anlatırlardı: “Sel köprüye bir şey yapamazdı ama, suyun söktüğü ağaçlar köprünün ayaklarına takılınca köprü dayanamadı” diye. O gün kamyonlar da denize sürüklenmiş. Ulaşım için acilen halatların üzerinde dizili tahtalardan oluşan bir köprü yapılmış yeni köprü yapılana kadar kullanmak için. (Benim o günden aklımda kalan köprünün halatlarla yapıldığıydı ama konuştuğum başkaları bunun farkında değiller. O günlerin daha erişkin tanıklarının doğru bilgiyi yazmalarını bekliyorum.)
Daha sonra halen kullandığımız köprü yapılmış ve bu geçici köprü de kaldırılmış. Sonraki yıllarda İnebolu Çayı üzerinde başka köprüler de yapıldı.
Bugün o köprüden geçerken köprünün hemen yanında çayın içindeki yıkık beton parçaları ve selde yıkılan köprünün hala duran ayaklarını görünce İnebolu tarihindeki bu selin benim anılarıma kazınan bölümünü anlatmak istedim.
Aydın Tiryaki
İnebolu, 25 Ekim 2006
İlk yayın: Milliyet Blog (25 Ekim 2006)
2025 NOTLARI
1- DOĞRU TARİH: 22-23 TEMMUZ 1963
Bu yazıyı yazdığımda doğru tarih konusunda emin olamamıştım. İnebolu’daki büyük selin tarihi konusunda yapay zekalara da başvurup araştırma yaptım. Sonunda doğru tarihin 1964 olmadığını 22-23 Temmuz 1963 olduğunu öğrendim.
Yapay zeka modellerine sormak için şöyle bir istem hazırladım: “1960’lı yıllarda İnebolu’da büyük bir sel olmuştu. Bu selin tarihi ile ilgili Bir tereddüdüm var. Önceleri 1964 diye düşünüyordum. Daha sonra bunun 1963 yılında olduğunu daha çok düşünmeye başladım ve kaynaklarda da bir şey bulamıyorum. Bu konuda bir çalışma yapar ve bana tam doğru tarihi bulabilir misin?”
Google Gemini:
1960’lı yıllarda İnebolu’da yaşanan büyük sel felaketinin tarihi hakkındaki tereddütleriniz için yaptığım detaylı çalışma sonucunda, 1963 yılının ön plana çıktığını gösteren güçlü bir kaynak bulabildim.
http://www.inebolugazetesi.com: http://www.inebolugazetesi.com/haber_detay.asp?haberID=1866 linkindeki Mustafa Fakazlı’nın 12 Ekim 2021 tarihli “Sel ve İnebolu” başlıklı yazısı… Fakazlı kapsamlı ve güzel bir yazı hazırlamış.
Ayrıca, 2021 yılında yaşanan sel felaketi sonrası bölge halkının yaptığı bir anlatımda da 1963’teki selden daha kötü olduğu yönünde ifadeler geçmektedir, bu da 1963 yılının bölge için önemli bir afet yılı olduğunu doğrulamaktadır.
Yeni İnebolu Gazetesi’nde yayınlanan bir makale, “Son yüz seneyi değerlendirirsek, hatırlanan en önemli sel 1963 yılında oldu. 22 Temmuz akşamı yağış arttı. Çayda su yükselmeye başladı. Gece saat 11’de artan suların taşıdığı yıkılmış ağaçlar molozlar, köprünün ağzını tıkadı, sular köprübaşından çarşıya taştı. Daha sonra köprü de kısmen yıkıldı…” 1 şeklinde detaylı bir bilgi vermektedir. Bu makale, bölge halkının hafızasındaki en büyük selin tarihini net bir şekilde 22 Temmuz 1963 olarak işaret etmektedir.
Bu bilgilere göre, aradığınız İnebolu’daki büyük sel felaketinin tarihi büyük ihtimalle 22 Temmuz 1963‘tür.
ChatGPT
Buradaki sorgulamada https://altinoz.com.tr/inebolu-sel-ve-biz-ne-yasadik/?utm_source=chatgpt.com adresinde “İnebolu, Sel ve Biz Ne Yaşadık?” başlıklı yazıda devlet kayıtlarından 23 Temmuz 1963 tarihi işaret ediliyor.
Grok
Fakazlı’nın yazısına gönderme yaparak 22 Temmuz 1963 tarihini buluyor.
Perplexity
Facebook sayfalarını taradığı görünüyor, bulduğu linkleri sıralamış. Bunlardan birinde http://www.inebolugazetesi.com/haber_detay.asp?haberID=1852 linkinde Bülent Yağcıoğlu’nun yazısında 2021 seli anlatılırken 1963’deki selden de söz ediliyor.
2- BOYRANALTI’NA NEDEN GİTTİK?
Boyranaltı o zamanlar bizim çok uğradığımız bir yer değildi. Bu yazıyı yazdıktan yıllar sonra düşününce oraya gidiş nedenimizin halamın oturduğu evi ziyaret olduğunu tahmin ettim. Halam ilkokuldan sonra uzun bir ara verdikten sonra İnebolu Kız Enstitüsü’ne kaydolmuş. Yeşilöz Köyünden gidip gelmek zor oluyor diye Boyranaltı’nın yüksek yerlerinde, Avara Mahallesinden bir ev kiralamışlar, bir süre orada kalmış. Bu köprüden geçiş maceramız o zamanlara denk geliyor olmalı…
3. KIRIK DÖKÜK PARÇALAR
2006’da yazdığım yazıdaki “köprünün hemen yanında çayın içindeki yıkık beton parçaları ve selde yıkılan köprünün hala duran ayaklarını” ifadesinin kanıtları o zaman çektiğimi fotoğraflarda görünüyor. Daha sonra çay içinde yapılan ve büyük itirazla neden olan çalışmalarda bu izler kalmadı.
Aydın Tiryaki
Ankara, 15 Kasım 2025
Aydın Tiryaki 